Zomervakantie 2019 dag 5

Zondag 11 augustus 2019

  • Stavoren – Grote Gaastmeer, 11 mijl, 482 mijl totaal
  • Vertrek 1150, aankomst 1415 uur.
  • Wind: ZW 5-6
  • Weer: zwaar bewolkt, vrijwel droog , 20 graden

De dag begon zonnig maar het raakte al snel bewolkt en de wind was weliswaar een stuk minder dan gisteren, maar nog altijd 6 Bft. op het IJsselmeer en 5-6 binnengaats. Op de kluiver maakten we meer dan voldoende vaart richting Fluessen, waar de zeilwedstrijden met Skûtsjes aan de gang waren. Met de stevige wind had een schipper bij het inzeilen teveel risico genomen en was het schip omgeslagen. Blijkbaar is de romp wel waterdicht afgesloten, want hij dreef hoog op het water. Een grote sleper trachtte het schip weer overeind te krijgen, wat kort na de laatste van deze foto’s ook lukte. De wedstrijd was natuurlijk verkeken….

Tegenover Elahuizen werd er hard gezeild, waar op het scherpst van de snede de limieten van de bakboordregel werden opgezocht.

We liggen op een rustig Marekrite plekje op het Grote Gaastmeer, terwijl die iets afgenomen wind nog loeit om de Jan-van-Gent. De buurvrouw van een groot motorjacht verderop kwam informeren of het gisteren in Stavoren (“wat een eind zeilen!”) nog gelukt was om “een Telegraaf te scoren”. Het duurde het even voor ik snapte wat de bedoeling was (namelijk dat zij die oude krant van ons mocht lenen). Toen ik zei dat we de Volkskrant lazen taaide ze snel af. Wij waren duidelijk niet haar OSM. Dat ik de Telegraaf een populistisch, tendentieus en opruiend pamflet vind, liet ik maar even in het midden… (begrijp me goed, iedereen mag van mij rechtse opvattingen hebben, maar dan hoef je toch nog niet zo’n sensatie-vod te lezen?).

Inmiddels is de wind wat gaan liggen en zitten we nog lekker in de kuip met de koffie. Morgen door Workum en richting Harlingen. Op naar het zout!

Zomervakantie 2019 dag 4

Zaterdag 10 augustus 2019

  • Verwaaidag Stavoren
  • Wind: ZW 7-8
  • Weer: half bewolkt, 21 graden

In de loop van de vroege ochtend nam de wind toe in kracht en toen we (laat) opstonden loeide het al door de haven. We liggen lekker beschut, met als nadeel dat de boot vol ligt met van de bomen gewaaide bladeren. Er vertrokken wat motorjachtjes, die zullen het nog zwaar gehad hebben op de Fluessen. Voor de rest bleef iedereen liggen en kwam er ook niemand binnen. Want je moest over het IJsselmeer (geen doen met deze wind en zeegang, of over de Fluessen met de wind pal tegen. Ook geen lolletje.

En dus bracht het bootjesvolk en ander volk de dag door met rondjes lopen over de dijk en door het dorp, uitkijken over het woeste water en je trachten staande te houden op de zeedijk, hetgeen ’s middags met de wind maximaal nog niet meeviel. Toch vonden sommige jonge gezinnetjes het noodzakelijk om met (gevulde) kinderwagens op de dijk, waar de schapenstront vanaf waaide, de storm te trotseren. Onverantwoord! Of het verantwoord was dat een grote klipper met passagiers (waaronder opnieuw jonge kinderen) met de wind pal achter de voor hem krappe sluis binnenliep, valt te betwisten. In ieder geval kwam het met veel dieselgeweld, blauw-zwarte dampen en een koelbloedige maat, die met het voorlandvast het schip moest afstoppen voor het de brug kraakte, wel voor elkaar.

De buitenhaven, waar de jachten normaal in het seizoen rijen dik liggen, was behoorlijk leeg. Logisch, want de deining loopt er stevig naar binnen.  De veerdienst tussen Enkhuizen en Stavoren vaart nog gewoon met deze wind. Vol gas trad het scheepje met enkele dappere (en hopelijk zeeziek bestendige) passagiers de ellendige IJsselmeer deining tegemoet:

We bezochten het monument op de plek van het oude kasteel van Stavoren. Jarenlang was het een doelloos braakliggend stuk land, maar nu heeft men met panelen de omtrek van de muren en torens gemarkeerd. Met een heus kunstwerk erbij! “Hey, roestig ijzer en glas”, grapte ik tegen Gonnie, dat moet wel kunst zijn! En voor al die mensen die geen kunstdocent geweest zijn heeft men heel attent een bordje bedacht. Waarmee tegelijk duidelijk is dat je in Stavoren niet klimt. Dan had je maar naar Zwitserland moeten gaan.

In de loop van de middag nam de wind nog verder toe. We konden het niet nalaten nog even op de dijk te klimmen (zeg maar, de col de Stavoir) voor het uitzicht, de golven en het opspattende water. Het water sloeg inmiddels over de havendammen.In de loop van de nacht neemt de wind geleidelijk af, dus morgen gaan we weer zeilen!

Zomervakantie 2019 dag 3

Vrijdag 9 augustus 2019:

  • Stavoren regendag.
  • Wind: ZO ruimend Z 4
  • Weer: regen, eind v.d. middag opklaringen, 21 graden.

Het heeft een groot deel van de dag geregend en we hadden weinig zin daar doorheen te varen. Het was dus een luierdagje met laat opstaan, eitjes koken, lezen, tukje doen en toen het iets langer droog was boodschappen.  Bovenstaande foto is van gisteravond, toen een rug van hoge druk passeerde. Vandaag zag het er heel anders uit!

Gedurende de dag kwamen er steeds meer Skûtsjes binnen varen van het IFKS, dat eigenlijk morgen in Hindeloopen van start zou gaan. Vanwege de storm, die morgen verwacht wordt, zijn de wedstrijden aldaar afgelast (maar niet de feesten natuurlijk!) en varen de schepen alvast naar Stavoren voor zondag. Hoewel de wedstrijden waarschijnlijk niet op het IJsselmeer maar op de Fluessen gehouden zullen worden, omdat het ook zondag nog heel pittig waait.

Aan het eind van de middag werd het droog, klaarde het op en steeg de temperatuur met de zuidenwind aanmerkelijk, zoals gebruikelijk bij een warmtefront. De luchtdruk is stevig gezakt, dus echt stabiel is het niet, getuige de vele wolkenluchten over het IJsselmeer, met nog steeds buien erin.

Morgen in de loop van de vroege ochtend gaat de ZW wind sterk toenemen tot windkracht 8 met zware windstoten. Wij blijven dus liggen, want zelfs op de Fluessen wordt het dik windkracht 7. En met ons waarschijnlijk ook alle andere boten. Morgen dus hopelijk foto’s van een spectaculair IJsselmeer!

Zomervakantie 2019 dag 2

Donderdag 8 augustus 2019:

  • Edam – Stavoren 26 mijl, 471,5 mijl totaal
  • Vertrek:  0945, aankomst 1530 uur
  • Wind: WZW 5
  • Weer: licht bewolkt, 21 graden

De dag begon onbehoorlijk vroeg. We lagen naast het havenrestaurant en om 0530 uur ging het alarm aldaar oorverdovend af. Zonder aanwijsbare reden. Na 5 minuten hield het vanzelf op, om 20 minuten later weer af te gaan. En zo door tot 0730. Om 0630 voer een levensgrote baggerschuit met zware dieselmotoren en dito dampen achteruit het haven kanaal uit en moest precies bij ons die lastige bocht bij de smalle ingang maken. De hydraulische motor van de boegschroef moest vol aan. Afijn, de nachtrust die zo fijn rustig begon eindigde veel te vroeg in lawaai en stank.

Later die ochtend sprak ik de uitbater van de tent en die vertelde dat het elke nacht raak was. Leuk voor de gasten van de aangrenzende camping! Hij had het over spinnetjes die voor de voeler liepen, ikzelf dacht meer aan bepaalde knaagdieren, hopelijk de kleine variant. Maar de buurbrouw fluisterde me toe dat ze ook de grote -minder plezante- variant had zien scharrelen bij het vuilins…. Afijn, wegwezen dus!

Wart volgde was een perfecte zeildag met zon, water en wind. Met windkracht 5 iets ruimer dan halve wind (en na Enkhuizen met halve wind) gingen we voortdurend boven de 6 knopen.

De sluis van Stavoren was natuurlijk superdruk en dat viel nog niet mee: met 5 Bft. en bijbehorende deining van achteren die schuine nieuwe sluis invaren, zonder dat je overzicht hebt over waar je precies kunt aanmeren. Dat blijft toch stressen. Je zou bijna naar een boegschroef verlangen. Nou toch maar niet, voor de prijs van een boegschroef kun je namelijk een leuke 2e hands auto kopen… en we kwamen zonder kleerscheuren door de sluis.

In Stavoren is het erg druk in verband met zeilwedstrijden met Skûtsjes van de IFKS dit weekend. Eerst lagen we in een te krappe box bij de vereniging tegenover de pomp, later in een grotere box tegenover het eiland, en toen we terug kwamen van de sateetjes bij eetcafe Max, was er vlak bij de Koebrug een perfect plekje vrij gekomen. Perfect omdat het beschutting biedt tegen het slechte weer, dat er aan komt: Morgen klam weer met vette onweersbuien, en zaterdag een heuse zomerstorm met dik windkracht 8 op de dijk en vlagen tot 45 knopen…. Als morgen de buien vroeg komen, varen we wellicht ’s middags met Z4 de Fluessen op, en zo niet, dan liggen we hier zaterdag ook nog met die storm. Lekker beschut achter de huizen en met de kop op de verwachte wind.

Inmiddels is het hier strakblauw en een prachtige rustige avond met afnemende wind. Het is moeilijk voor de te stellen dat het de komende dagen zo gaat spoken.

Zomervakantie 2019 dag 1

Woensdag 7 augustus 2019:

  • Naarden – Edam, 14,5 mijl, 445,5 mijl totaal.
  • Vertrek 1315, aankomst 1615 uur.
  • Wind: ZW 5-6
  • Weer: half bewolkt, 20 graden.

Dag 1 is natuurlijk onzin, want we hebben al twee weken gekampeerd in Zuid Engeland, zie de vorige post. Maar wel dag 1 van onze zeilvakantie dus. Afgelopen maandag gingen we met de ferry van Dover naar Calais en vervolgens was het nog 350 km rijden met file-ellende bij Duinkerken en natuurlijk Antwerpen. Niet onze hobby. Gisteren dus een was- en relax dagje en een nieuwe bril kopen, want de oude had het loodje gelegd bij het “ruige” kampeerleven. De komende weken doe ik het met een veel te oude “reserve” bril en/of met het met tape bij elkaar gehouden kampeerslachtoffer.

Vanochtend dus naar de boot, die zoals gebruikelijk na drie weken onbeheerd te zijn geweest, onbeschrijfelijk vuil was. Eerst poetsen dus en na de lunch vertrokken we met een pittige maar goed bezeilbare wind. Een mooie tocht was het over een Markermeer met zeer heldere lucht en dus uitstekend zicht op alle verafgelegen plaatsjes. Zelfs de windmolens van Enkhuizen 30 km verderop kunnen we zien.

Eerst moesten we ploegen door de (steeds beter gevulde) groentesoep van het fonteinkruid met het zwaard een stukje op om er niet teveel achter te laten hangen. Maar ook onder de kust van Edam was het groentesoep. Ook met 2500 toeren van de motor maakten we met moeite 4,5 knoop vaart. Bij aankomst hing er een heel bos achter het roer. Dit is wat we er met de pikhaak uit kregen (ongeveer 10% van het geheel):

Kortom: zwembroek aan en te water om met de hand de resterende 90% los te trekken. Met natuurlijk alle bekijks van de toeristen, die in grote getale aanwezig waren. Vervolgens nam een groep mussen bezit van de boot, op zoek naar spinnen en andere beestjes. Helaas voor de mussen hadden we die nou net bij het boenen en schoonspuiten zo goed mogelijk verwijderd ongeveer 1000 van piepklein tot moddervet…)

We liggen helemaal aan he begin van de smalle havengeul, maar schitterend uitzicht over het water en de aankomende boten:

Lekker eerste dagje zo! Morgen waait het weer stevig en is het plan om Stavoren te halen. En daarna zien we het wel. Het weer wordt niet denderend (depressietrein), maar er zullen altijd mooie dagen tussen zitten. We stellen de ambities niet te hoog en zien wel waar de wind ons brengt. In ieder geval bij Café Max natuurlijk!

Aparte havens in zuid-Engeland

Net als vorig jaar gingen we voor het zeilen eerst twee weken kamperen in Engeland, dit keer in het zuiden. En ook nu kwamen we kleine / aparte haventjes tegen, die je niet zo snel zult aanlopen, en meestal met goede reden. Toch leuk om even te gaan bekijken!

Minehead
Een klein plaatsje in north Devon aan het Bristol Channel. Aan de overkant zie je Wales liggen. De “haven” valt geheel droog en is slechts beschermd door een gebogen pier, die enige beschutting geeft tegen westenwinden. Met noord in de wind is het foute boel. De paar vissenscheepjes die er liggen, zullen in de winter vast op het strand getrokken worden. Een mijl of vijf naar het oosten ligt Watchet met een echte marina achter een sluisdeur, die rond HW bereikbaar is en waar je blijft drijven.

Porlock Weir Porlock Weir ligt enkele mijlen ten westen van Minehead en is één van de vreemdste haventjes die we zagen. Een smalle geul in het grind, waar met LW wat jachten aan de grond liggen.  Twee staakjes markeren het begin van het geultje. Achter de jachten enorme sluisdeuren met daar weer achter een kuil in het grind, waar enkele kleine vissersbootjes liggen. Een heus havenkantoortje met reglementen, tarieven en al. Een informatiebord leert ons dat dit al eeuwen een haven is. De keersluis is in de 19e eeuw gebouwd, zodat grote schoeners er veilig konden blijven drijven tijdens LW en met HW weer konden uitvaren. Tegenwoordig staan de sluisdeuren altijd open, behalve met Noorderstorm. Dan gaan alle jachten naar binnen en blijven de deuren veilig dicht. Maar om dit nou als passant aan te lopen? Nou nee! Met aflandige wind kun je beter veilig in een baai ankeren, zoals we bij Minehead ook we zagen gebeuren.

Lulworth Cove De Dorset kust wordt ook wel Jurassic Coast genoemd, vanwege de bijzondere geologische verschijnselen en de vele fossielen in het gesteente (en natuurlijk de opblaasbare dino’s die je overal kunt kopen…). Lulworth Cove is een natuurlijke ronde baai met een smalle opening. Wij waren er met ZW 7 en dan zie je aan de hoge branding bij de ingang gelijk dat je hier alleen met goed weer moet zijn met je jacht. Maar dan lig je ook wel in een heel bijzondere omgeving prima voor anker.

BoshamBosham ligt diep in Chichester Harbour. Een schattig dorpje, met als bijzonderheid, dat de kustweg elk HW onderloopt en je er dus alleen nog kunt SUP-pen. Parkeren aldaar wordt verboden “for obvious reasons”. Je ziet de dubbele gele streep nog onder water doorlopen. Alle huizen hebben voorzieningen om bij extreem hoog water de zee buiten te houden. Prima en zeer beschutte plek om te ankeren of aan 1 van de vele moorings te liggen. Mits je schip kan droogvallen, want bij LW kun je zo naar de overkant lopen.

Littlehampton Littlehampton is een echte haven aan de zuidkust. We waren daar in 2008 met onze North Beach 24. Je ziet op de bovenste foto de passantensteiger waar we toen lagen. Het stroomt hard op de river de Arun! Met opkomend tij stroomt het water met geweld over de ondergelopen strekdam links op de foto (gemarkeerd met enkele sprieterige staken) en heb je dwarsstroom en zeer woelig water. En 4 knopen stroom. Gas geven en goed sturen dus!

MargateMargate ligt in Kent aan het begin van de Thames monding. Je komt er altijd langs op weg naar de Swale, de Medway of naar London. De “haven” bestaat uit een kromme dam op het strand. Net als bij Minehead. Bij harde wind uit het NW kwadrant is het foute boel daar. Bovendien wordt je rust verstoord door de discodreun van het platte strandvermaak aan de boulevard. Er is geen enkele reden om Margate aan te lopen. Eigenlijk het enige interessante aan de plaats is het museum voor hedendaagse kunst. Margate ligt op Thanet Island, dat vroeger daadwerkelijk een eiland was. De zee heeft zich de afgelopen eeuwen teruggetrokken, maar de zee ten noorden van Kent is daarmee zo ondiep geworden, dat de route langs de noordkust de “overland” route genoemd wordt. Nou ja, 3-4 meter staat er altijd wel hoor. Maar je moet de zandbanken en de onderwaterkabels van de vele windmolen parken wel respecteren.

Nieuwe regelaar

Ik heb een betere mppt regelaar gemonteerd voor de zonnepanelen. En hij werkt inderdaad een stuk efficiënter dan het simpele oude regelaartje: de nieuwe regelaar stuurt meer stroom de accu in dan het zonnepaneel levert. Huh, hoe kan dat?

Stel het zonnepaneel levert 18 volt (zie foto) en 3 ampère, bij elkaar 54 watt. Stel de accu heeft een spanning van 12 volt. Een eenvoudige PWM regelaar brengt de spanning eenvoudig terug tot 12 volt, dus de accu krijgt maar 12 x 3 = 36 watt geleverd. Jammer van die 18 watt die verloren gaat.

De schakeling van een mppt regelaar is veel geavanceerder, waardoor de energie niet verloren gaat maar omgezet wordt in extra stroom naar de accu (in werkelijkheid is het een heel ingewikkeld verhaal). Daarmee wordt de efficiëntie 20-30% hoger.

Het bestaande paneel van 69 Watt heeft dezelfde specificaties als het nieuwe 100 watt paneel, dus ik kan ze gewoon parallel schakelen. Wel zo makkelijk. Zelfs bij bewolkt weer gaat er met beide panelen nog ruim 3 ampère naar de accu.

Okee, voor de echte zeilers: dit is voorlopig het laatste technische nerd stukje 🙂

Wier

Zaterdag 29 juni 2019:

  • Hooft – Drost, 10,5 mijl, 416 mijl totaal
  • Vertrek 1300, aankomst 1700 uur
  • Wind: ZO 2-3, later NW 2-3
  • Weer: zonnig en heet, 28 graden

Na een goede nachtrust was het in de ochtend aangenaam. Rustig ontbijten, koffie, boekje, van die dingen. Na de lunch anker op voor een zeer rustig zeiltochtje. Het windje maakte het aangenaam op het drukke water, de speedboten die graag zo dicht mogelijk langsvaren, wat minder. Maar het minst aangenaam is het feit dat het hele zuidelijke Markermeer dichtgroeit met wier, zie de bovenste foto. Als het minder dan 3,5 meter diep is (=bijna overal behalve de vaargeulen) vaar je door een wiermassa die de vaart remt en die in de schroef gaat zitten. Zo ook de leuke ankerplekken: helemaal dichtgegroeid. Ook deze keer moest ik na het ankeren het water in om een enorme dot wier te verwijderen. Nu was dat water in bij deze temperaturen geen straf.

Maar toch, we denken er serieus over de boot in Friesland te leggen, zoals diverse zeilvrienden al gedaan hebben. Prachtig vaargebied en de liggelden zijn minder dan de helft van wat we hier in Naarden betalen. Enige nadeel is dat je anderhalf uur moet rijden om er te komen. We grapten al dat je met de bespaarde liggelden ook met de taxi zou kunnen :-). Maar goed we hebben in de omgeving van Woudsend enkele offertes aangevraagd en misschien doen we het wel gewoon.

De wind is gaan liggen en nu om 2100 uur is het nog 27 graden, wat een plakweer! Douchen doen we pas na zonsondergang en we aten een maaltijdsalade met vis, want koken, nee dank je! Morgen vroeg weer naar huis want het werk wacht. Hopelijk kunnen we op de zeilen weg, want dan blijft de schroef in ieder geval vrij van wier.

Oh. Ja, het zonnepaneel heeft vandaag 33Ah geleverd, dat is heel mooi!

Tropisch

Vrijdag 28 juni 2019:

  • Naarden – voor anker bij Hooft, 3 mijl, 405,5 mijl totaal
  • Vertrek 2015, aankomst 2125 uur
  • Wind NO 3
  • Weer: onbewolkt, 29 graden

Na een lange werkweek met twee muziekavonden op school bij tropische temperaturen en vandaag een lange productieve werkdag, reden we vanmiddag om 1630 naar de boot met morgen weer het vooruitzicht van bloedheet weer. Dan kun je maar beter op het water zijn.

We liggen bij perfect avondlicht voor anker bij eiland Hooft. Het is wel een beetje een disco eiland met BBQ types en gettoblasters. De platbodem op de foto zocht een plekje wat verder van het feestgedruis. En de boemboem bassen. Of het helpt valt te betwijfelen, want geluid draagt ver over het water.

Ik kreeg wat vragen over de post over het zonnepaneel en de mppt regelaar. Okee even een uitleg voor de technische mensen. Vind je dat niet leuk, kijk dan maar naar de foto :-).

Een zonnepaneel levert in volle zon ongeveer 18 volt. De accu laden vraagt aanvankelijk ca 13,5 volt en als hij bijna vol is rond de 14,4 volt. Een gewone regelaar brengt de 18 volt van het zonnepaneel terug naar die 13,5 volt en als de accu bijna vol schakelt hij over naar een hoger voltage, ca 14,4 volt. Door die reductie in voltage verlies je dus laadvermogen. Mppt betekent maximum power point tracking. Dat betekent dat de regelaar een aantal malen per seconde zowel de spanning van het zonnepaneel meet als die van de accu. En hij compenseert voor de temperatuur want naarmate de temperatuur hoger wordt daalt de opbrengst van het paneel. De mppt regelaar gebruikt die metingen om altijd zoveel mogelijk stroom de accu in te sturen. Als er een wolk voor de zon schuift, laat hij relatief meer stroom door. In de winter levert hij 30% meer rendement, wat dan weer compenseert voor de kortere dagen en de lage zonnestand. In de zomer compenseert hij voor hoge temperaturen en laadt hij de accu sneller. Kortom, ik heb zo’n mppt gekocht en ga kijken of hij inderdaad meer rendement uit het paneel haalt. Als alles goed werkt dan monteer ik hem onderdeks en maak ik alle dradenzooi gelijk netjes daar.

Morgen zoveel mogelijk relaxen in de hitte en zondag weer aan het werk.

Zonnepaneel

Zaterdag 22 juni 2019:

  • Naarden – Warenar, 11 mijl, 387,5 mijl totaal
  • Vertrek 1315, aankomst 1545 uur
  • Wind: NO 4-5
  • Weer: half bewolkt, 20 graden

We liggen steeds vaker ten anker en ons 70 watt zonnepaneeltje trekt het dan niet. Bij koud weer trekt de kachel veel stroom, bij warm weer de koelkast. Dus kocht ik bij de Chinees een opvouwbaar 110 watt zonnepaneel om op zonnige dagen bij te schakelen.

We leggen het neer op de plek met de meeste zon en overdag houdt hij de koelkast makkelijk bij. Bij volle zon laadt hij makkelijk 5 Amp. Er zit een cheapo regelaartje bij (wat verwacht je voor dat geld), die vervang ik nog door een mppt exemplaar (ook niet duur) met een hogere opbrengst.

Ik maakte een waterdichte doorvoer/stopcontact onder de buiskap en kocht kabel van een goede dikte, zodat de energieverliezen beperkt zijn. Als we het paneel niet gebruiken kan ik het loskoppelen en onder een bank stouwen. De elektrische installatie bij de accu’s is hiermee wel een rommeltje geworden, dat moet ik nog een keer herzien.

Na een rustige nacht in de haven, waar het om 23.30 uur nog bizar licht was (zie eerste foto) en het geklus in de ochtend vertrokken we na de lunch voor een lekker tochtje. Er stond meer wind dan verwacht, dus het was lekker zeilen. Met kracht 4-5 Bft liggen we nu ten anker bij de Warenar bij Muiden. Lekker hoor!