Zomervakantie 2020 dag 20

Donderdag 6 augustus 2020:

  • Grutte Krite – Langsturte poel 11,5 mijl, 444,5 mijl totaal
  • Vertrek 1030, aankomst Grou 1130, vertrek Grou 1230, aankomst 1430 uur
  • Wind: WZW 2
  • Weer: zonnig, 25 graden

Vandaag werd het goed warm, maar het viel nog mee vergeleken met de rest van het land. We voeren eerst naar Grou om boodschappen te doen. Bepakt en bezakt met flessen fris en ingrediënten voor maaltijdsalades keerden we terug naar de boot.

Verder ging het over het Prinses Margriet kanaal met zeer lichte tegenwind. Ook vandaag ging de spoorbrug van Grou als ware het op commando voor ons open 🙂 Het Sneekermeer was druk, maar niet zo druk als bij de Sneek week. Maar er waren veel mensen op het water en de Marrekrite aanlegplekken waren vol. Maar achter het anker is wel zo lekker!

De ijsboten zoeken elkaar op. Geen zin meer om te verkopen. Dan maar zwemmen!

In Friesland varen “ijsboten” rond waarbij je versnaperingen kunt kopen. Kleine bootjes met een grote vrieskist aan boord. We hadden meelij met die jongens! Geen schaduw, bloedheet en dan maar enthousiast je waar zien te slijten door al die boten en bootjes af te gaan met belgerinkel. Aan het eind van de middag hadden ze het gehad. Hup het water in!

Dat deed ik ook maar. Je bent de hitte van je lijf gelijk kwijt! Verder brachten we de middag door onder het zonneschermpje. Elk jaar zeggen we weer: hadden we maar een maatje groter gekocht! Inmiddels is de temperatuur aangenaam geworden en hebben we gedoucht in de kuip. Van het zonnescherm heb ik een luchthapper gemaakt die koele lucht de boot in blaast en daar de warmte verdrijft (we moeten snel een echte luchthapper kopen). We slapen de komende nachten onder een dun laken, slaapzakken zijn te warm.

De zon ging weer mooi onder en het wachten is op de opkomst van de maan. De komende dagen wordt het nog een stuk warmer, we hopen dat het uit te houden is, want veel wind krijgen we niet.

Zomervakantie 2020 dag 19

Woensdag 5 augustus 2020:

  • Kâlde Mage – Grutte Krite 12 mijl, 433 mijl totaal
  • Vertrek 1015, aankomst 1345 uur
  • Wind: ZW5
  • Weer: Zonnig, 24 graden

Eigenlijk was het plan om binnendoor via Sneek en IJlst naar Makkum te gaan, een mooie route, maar slechts deels bezeild door de smalle kanalen en met veel bruggen. We hadden meer zin in lekker zeilen, dus we gingen waar de wind ons bracht: door de Meinesloot en Kromme Knillis naar het Prinses Margriet Kanaal, waar de spoorbrug bij Grou precies voor ons openging:

Grote beroepsvaart kwam ons achterop. Op drukke vaarwegen moet je regelmatig achterom kijken.

Vandaar ging het over de mooie Ee naar de Hooidamsloot en terug naar de Alde Feanen waar we enkele dagen eerder ook waren. Vrijwel alles was bezeild en met de stevige wind voeren we alleen op de stagfok ruim 4 knopen, een prima relaxt vaartje.

Het Friese landschap was prachtig in de zon en we genoten volop. We gingen met diezelfde stevige wind (die ook maakte dat het niet zo warm aanvoelde) voor anker in een meertje in de Alde Feanen, een beetje uit de vaarroutes en onder hoge wal, zodat we rustig lagen en naar de bootjes konden kijken. Inmiddels koelt het lekker af. We maken ons op voor een paar zeer warme dagen. Met weinig wind. Dus we weten nog niet precies wat we gaan doen. Maar dat maakt niet uit, dit was een heerlijke dag!

De avond valt, de wind is sterk afgenomen.

Zomervakantie 2020 dag 18

Dinsdag 4 augustus 2020:

  • Grou – Kâlde Mage (Bij Terherne) 6 mijl, 421 mijl totaal
  • Vertrek 1130, aankomst 1330 uur
  • Wind: WNW2-3
  • Weer: lucht bewolkt, 19 graden

Het was mooi weer vandaag en nog niet te warm, de 20 graden hebben we niet gehaald. Zo heet als het de komende dagen wordt hoeft echt niet van ons, dit is prima zo!

We voeren door de Tynje naar de Peanster Ee, waar ook al in mijn zeilschooltijd zeilschool Pean actief was én is. De opvarenden van de optimistjes Kwik, Kwek en Kwak moesten de zaak nog in elkaar zetten en het zeil hijsen, dat ging niet vanzelf.

Tegenwoordig zijn er twee doorgangen van de Ee naar het Pikmeer. Vroeger was er alleen de smalle Tynje. Die ook in mijn pubertijd al druk was in het seizoen. Daar heb ik nog een traumatische ervaring opgedaan 🙂 Onze buurman had een oude stalen kajuitvlet gekocht met een aftandse niet erg betrouwbare buitenboordmotor. Wij natuurlijk mee voor een leuk tochtje van de Veenhoop naar het Theehuis in Grou. Precies in de smalle Tynje sloeg de motor af en was met geen mogelijkheid meer aan de praat te krijgen. Grote motorjachten stormden van alle kanten op het stuurloze vletje af. Nu was de kant niet ver en vond ik het nodig me van m’n stoere kant te laten zien. Dus ik te water met een landvast over m’n schouder om naar de kant te zwemmen en de boot te redden van een roemloze ondergang.

Buurman liet zich evenmin onbetuigd en deed manhaftige pogingen de motor weer aan de praat te krijgen. Wat lukte. Helaas was hij vergeten dat het gas nog vol open stond en de motor dwars naar stuurboord stond (het stuurwiel zat voor in de kajuit en de 15 pk Evinrude moest nog met de hand aangetrokken worden). De vlet ging dus als een dolle rondjes draaien, daarbij mij wurgend met het landvast en de overige scheepvaart de stuipen op het lijf jagend.

Afijn ik bereikte de oever met alleen een flinke striem op m’n hals en zonder verdere averij aan de boten. Elke keer als we hier varen moet ik aan het voorval denken. Een andere nog ergere anekdote met dezelfde vlet voor de wal van datzelfde Theehuis laat ik onvermeld uit respect met de opvarenden…

Door Akkrum ging het, waar de Weilandsburg net gerepareerd was, door de Meinesloot naar de Kâlde Mage naar een mooi Marrekrite plekje uit de drukte. ’s Avonds legde daar nog een huur Valkje met twee meiden aan, die bij het één pits koken op de steiger net zo’n teringzooi maakten als wij op die leeftijd met onze huur BM. Maar natuurlijk werd alles netjes opgeruimd en kropen ze net als wij destijds onder het dektentje. Good old times!

Zomervakantie 2020 dag 17

Maandag 3 augustus 2020:

  • Sitebuorster Ee – Grou, 2 mijl, 415 mijl totaal
  • Vertrek 1100, aankomst 1130 uur
  • Wind: ZW 3, op nadering buienlijn NNO 4, later ZW3 en N2
  • Weer: eerst zonnig, 16 graden, in de buien 14 graden, later 19 graden en weer zonnig

Na een rustige nacht werden we wakker met bovenstaand plaatje. De grijze luchten in de verte geven al de nadering van een fikse buienlijn aan. Voorlopig bleef de regen ons bespaard, maar noordwaarts kijkend zagen we dreigende luchten over de Wadden trekken:

Na de koffie gingen we anker op om op tijd in Grou te zijn. We wilden graag voor de regen binnen zijn. De voorraden waren op, dus de supermarkt lonkte. Na een half uurtje varen makten we vast in een nog tamelijk lege passantenhaven van Grou (later zou hij bomvol lopen met vooral motorboten). We hielden het nog een uurtje droog, maar daarna regende het meerderen uren stevig door:

Dreigende luchten boven de passantenhaven van Grou. De huur valkjes doen ons denken aan onze begintijd van het zeilen en hoe we afgezien hebben in dit soort buien… Zeker toen een stel jongeren in de regen scheep gingen in hun regenjacks.

Tijd voor een boek en een middagdutje! Maar, na regen komt zonneschijn en de temperatuur steeg aanmerkelijk zodat het goed toeven wassen de kuip. Op naar de supermarkt en de wasserette. We besloten bij het Theehuis uit eten te gaan. Beetje tricky bij die op massatoerisme gerichte restaurants. Maar de zorgen waren onterecht: goede timing, goed heet eten, prettige alerte bediening. Wel een hoop kabaal na die fluisterstille ankerplekken. Een geoliede machine weliswaar, maar met een goede prijs/kwaliteit verhouding. Volgende keer gaan we weer naar Herman Serveert, die ultieme culinaire beleving in Grou, maar die was dicht op maandag.

Het historische kerkje van Grou baadt in het avondlicht.

Morgen gaat het richting Akkrum en Terherne met een licht rugwindje, op zoek naar weer een mooie ankerplek.

Zomervakantie 2020 dag 16

Een frontje met een enkele bui trekt oostwaarts weg. De wind ruimt volgens de regels van ZW naar NW en neemt toe tot een goede 4 Bft.

Zondag 2 augustus 2020:

  • Rondje Alde Feanen, 10 mijl, 413 mijl totaal
  • Vertrek 1445, aankomst 1700 uur
  • Wind: WNW4
  • Weer: half bewolkt, 18 graden

Gisteren was het een perfecte avond met prachtig licht en we hebben nog lang buiten zitten kletsen, onder meer over de toekomst. Het gevolg was dat we vanochtend pas heel laat wakker werden. Er viel een enkele bui, daarna klaarde het op met een frisse NW wind (zie bovenste foto).

Bij een laat ontbijt hoort een late lunch en na een relaxte ochtend bootjes kijken vertrokken we voor een rondje om en door de Alde Feanen. We voeren op de motor tegen de wind in naar Grou en konden vandaar vrijwel alles zeilen. Over het Prinses Margrietkanaal ging het en en daarna stuurboord uit de oude venen in, een groot natuurgebied van smalle slootjes en ondiepe plassen: petgaten. In de 18e en 19 eeuw werd hier op grote schaal veen (turf) gestoken om als brandstof te gebruiken. De veenlaag is 1,5-2 meter diep, daaronder begint het zand of de klei. De ontstane gaten vulden zich met water, verbonden door smalle en vaak ondiepe slootjes. Op platte schuiten werd de turf naar de gebruikers gevoerd. Aldaar werd het ter droging opgeslagen en in de winter verstookt.

Hierboven zie je een wolkentreintje. De trein loopt parallel aan de windrichting . Zit je eronder, dan zit je dus heel lang in de schaduw en is het koud. Zit je ernaast, dan heb je veel zon. Je ziet ze vooral na passage van een koufront, dus met NW wind. Hoe en waarom ze ontstaan weet ik niet… Een rimpeling in de atmosferische druk? Het lijkt me geen warmte effect door land/water massa’s veroorzaakt (zoals zeewind dat is).

Na ruim twee uur heerlijk zeilen waren we weer op de Sitebuorster Ee terug. We liggen nu aan de noordzijde voor anker. Morgen Grou, want er moeten weer boodschappen gedaan!

Zomervakantie 2020 dag 15

De wolkenvelden trekken weg, de avondzon breekt door.

Zaterdag 1 augustus 2020:

  • Warten – Eernewoude – Sitebuorster Ee, 10 mijl, 403 mijl totaal.
  • Vertrek 1100, aankomst 1430 uur.
  • Wind: W3
  • Weer: eerst zon, daarna wolken velden, ‘s avonds weer zon, 23 graden max.

Warten als overnachtingsplek beviel heel prima. Het warmde snel op, maar de temperaturen waren vandaag dragelijker dan gisteren, ook al omdat de zon in de loop van de dag schuil ging achter wolkenvelden.

Eernewoude is naast Heeg, Stavoren en andere plaatsen een groot Watersport centrum en het is er dan ook enorm druk, vooral met motorboten en sloepjes die de Princenhof rondvaren. We vonden een nog vrije box in de passantenhaven om boodschappen te doen in de nabijgelegen supermarkt.

Met een klein windje zeilden we de Hooidamsloot af en voeren de Ee op, langs zeilschool de Veenhoop waar ik leerde zeilen toen ik 14 was. Daar waar de Ee zich verbreedt tot een echt plas vonden we een lege marboei waar we niet zonder moeite aanlegden: de boot dreef over de boei heen waardoor de lijn zich er omheen wikkelde. Afijn, het kwam goed.

We hadden een rustige, bewolkte middag waar de wind nog even aantrok naar 4 Bft. Na het avondeten brak de zon weer door en nam de wind af. Het werd rustig op het water, een lekker avondje dus.

Zomervakantie 2020 dag 14

Nacht in Burdaard

Vrijdag 31 juli 2020:

  • Burdaard – Warten, 20 mijl, 394 mijl totaal.
  • Vertrek 1045, aankomst 1600 uur
  • Wind: ZO3
  • Weer: zonnig en zeer warm, 28 graden

We werden wakker met een stralende ochtend waarin de temperatuur snel opliep. In Burdaard zij twee winkels: een supermarkt aan het water, die duur en nors is en vrijwel geen vers heeft en een streekwinkeltje (bij de dorpsbrug 100 meter in zuidelijke richting): van alles wat, ook duur maar dan wel veel vers en vaak biologisch of van lokale producenten. Eigenlijk kun je daar alles krijgen, en lekker. Daar sloegen we dingen in voor de maaltijdsalade van ’s avonds. (Wie wil er warm eten met dit weer of boven hete pannen staan?)

Toen we vertrokken kwam net een colonne boten vanuit Dokkum aan, dus we sloten braaf aan. Richting Leeuwarden ging het over de Ee. Waar overigens een (vind ik) interessant “landschapsbiografisch” boek over is. Het is een mooi stuk.

De (in elfsteden tijden) beroemde brug bij Bartlehiem. Daar brouwen ze ook prima bier, zo hebben we vanavond mogen proeven.

De tocht door Leeuwarden ging vlotjes. Erg vol lag het er niet, maar wij wilden graag door.

Vandaar is het een lang en saai stuk onder Leeuwarden door. Verschillende schroot “recycling” bedrijven, een containeroverslag en twee spoorbruggen waar je altijd moet wachten op de treinen. En daarna eindeloze flats. Er zijn toch nog mensen die met dit hete weer de hele dag in de zon gaan liggen bakken langs het water. Onbegrijpelijk.

Na Leeuwarden gaat het stuurboord uit in zuidelijke richting en ben je weer in het prachtige Friese landschap met al die kleine dorpjes met een kerk op een terp. Ons favoriete Marrekrite plek was helaas vol, dus we eindigden in de “passantenhaven” van Warten. Nou ja, groot woord: 35 meter kade met bolders en stroom en plek voor 3-4 boten. Maar wel met een perfect douchehuisje en een leuk dorpje met mooie kerk.

Ik naar de brugwachter om het liggeld te voldoen: “nee dat hoeft nu niet: ik mag geen contant geld aannemen en een pin-apparaat heb ik niet, dus laat maar.” Stroom en douche blijken ook gratis te zijn, dus perfect! De rest van de middag in de schaduw van de buiskap bootjes kijken en daarna dus die heerlijke maaltijdsalade!

Zomervakantie 2020 dag 13

Donderdag 3 juli 2020:

  • Oostmahorn – Burdaard, 16,5 mijl, 374 mijl totaal
  • Vertrek 1015, aankomt 1600 uur.
  • Wind: ZW 2
  • Weer: zonnig, sluierbewolking, 20 graden

Prachtig weer vandaag, zij het met wat sluierbewolking. Heel weinig wind, dus op de motor via Dokkumer Nieuwe Zijlen en Dokkum en naar Burdaard. Het was minder druk dan verwacht. We konden zo door de sluis bij Dokkumer Nieuwe Zijlen en zo ook door Dokkum. Daar waren zelfs nog plekjes aan de steiger vrij.

Het is een mooie tocht door het Noord-Friese gebied, maar je vaart wel een groot deel van de tijd in konvooi tussen de bruggen, waar iedereen telkens weer op iedereen moet wachten. Voortdurend opletten dus! Het solo-varen ging met dit lichte weer prima, ook in de sluis.

Burdaard is een favoriet van ons. Klein haventje (dat ook behoorlijk leeg was) met goede faciliteiten. Bij navraag bij de havenmeester bleek er zelfs een invaliden douche te zijn (wij waren de eerste gebruikers van het seizoen, dus hij maakte hem speciaal voor ons open). Verder is het een leuk, vriendelijk plaatsje met die historische molen, die over het dorp uitkijkt.

Morgen richting Leeuwarden. Als er plek is, dan leggen we daar wellicht aan voor de nacht en anders gaan we nog een stukje verder. Morgen wordt het erg warm, niet helemaal ons ding.

Zomervakantie 2020 dag 12

Woensdag 29 juli 2020:

  • Oostmahorn
  • Wind: W 5-6
  • Weer: zwaar bewolkt, droog, 16 graden

We zijn nog maar een dagje blijven liggen. Het weer was hetzelfde als gisteren, behalve dat het vandaag droog bleef. Veel wind en koud: de 16 graden werden met moeite gehaald.

Ik fietste langs de dijk naar Ezumazijl. Al in de middeleeuwen was daar een houten spui sluisje: een zijl of siel. Zo’n deur die bij eb opengaat om het overtollige water uit de polder te lozen en bij opkomend water door de vloedstroom vanzelf gesloten wordt. Geweldig systeem eigenlijk. In de 17e eeuw werd hier een schutsluis gebouwd, die pas in de jaren ‘30 herbouwd en vergroot werd. Tegelijk werd er een elektrisch gemaal in interbellum architectuur gebouwd:

Gemaal, sluis en sluiswachtershuisje (zie bovenste foto) zijn rijksmonument. Tezamen zorgen zij ervoor dat NO Friesland droge voeten houdt. Het uitwateringskanaal loopt door de oude kwelder naar de voormalige lauwerszee. Het is moeilijk voor te stellen dat dit tot 1969 (ik zat in de brugklas) een zeesluis was die het door NW winterstormen opgezweepte hoge water buiten de polder moest houden. Hetzelfde geldt voor het keersluisje van Zoutkamp en de Dokkumer Nieuwe Zijlen.

Vandaar ging het tegen de wind in naar Anjum, waar ik de kerk en de molen wilde zien en ik nog enkele boodschapjes te doen had.

De molen is een achtkantige bovenkruier uit de 19e eeuw, tot eind jaren ‘60 in gebruik als koren- en pelmolen. In de 20e eeuw werd er een Kromhout gloeikop motor geïnstalleerd om ook bij windstil weer te kunnen malen.

Anjum is een terpdorp. Deze terp werd al ruim voor onze jaartelling opgeworpen op een kwelderwal. De kerk uit de 11e eeuw en de huizen er omheen staan dan ook meters boven het omringende maaiveld. In de kerk bevindt zich tevens het 17e eeuwse cachot… De begraafplaats herbergt een aantal Britse oorlogsslachtoffers en is een officieel Common wealth memorial war cemetery.

We gingen uit eten bij het havenrestaurant Het raadsel van de wadden. Beetje pretentieuze naam (het boek is verplicht leesvoer voor elke wadvaarder!), maar het eten was goed en de bediening uitermate prettig. Aanrader dus! Inmiddels klaart het op en is de wind sterk afgenomen. Morgen weer varen!

Zomervakantie 2020 dag 11

Buien, zon en wind, dat was het beeld van vandaag

Dinsdag 28 juli 2020:

  • Oostmahorn
  • Wind: WZW 5-6
  • Weer: zwaar bewolkt, af en toe zon en een bui, 16 graden

Na een nacht met veel regen oogde het vanochtend vriendelijk maar fris. De wind stak al vrij spoedig op en niet een beetje! Ik haalde één van de vouwfietsen uit de krochten van de boot en fietste de 3 km tegen windkracht 6 in naar Anjum, het centrum van deze NO uithoek van Friesland.

Hier is nog goed te zien dat dit gebied vroeger gewoon Waddenzee was. Op de hoge zandgronden (de oude banken) verbouwt men steevast mais, op de lager gelegen kleigronden andere gewassen en lopen koeien en paarden. De oude weggetjes en sloten zijn kronkelig en volgen de loop van de oude waddengeulen. Een schitterend gebied om door te fietsen, al moest de heenweg in de 2e versnelling vanwege de forse tegenwind.

Een boer rijdt gier uit en levert daarmee z’n bijdrage aan de ruim 40% stikstof (ammoniak) uitstoot waar de landbouw verantwoordelijk voor is… :-(. Zo arm kan die vette wadden klei niet zijn dat dit echt noodzakelijk is. Ik kan me niet onttrekken aan het idee dat dit gewoon een makkelijke en goedkope manier is om van de stront af te komen. Gelukkig stond ik bovenwinds…

In Anjum is een voortreffelijke Coop en ik sloeg zoveel in als het fietsje en ik dragen konden. Terug ging met meewind als vanzelf! Oostmahorn was vroeger de plek waar de veerboot naar Schiermonnikoog vertrok, toen natuurlijk nog tij-afhankelijk. De oude veersteiger is er nog, nu voor rondvaarten over het Lauwersmeer.

Erachter is een gigantisch vakantie park verrezen in nep-authentieke stijl en met enkel auto’s met witte nummerplaten en Duits als voertaal. De jachthaven is gelukkig nog in oude stijl en niet zo gereguleerd. Morgen blijven we nog een dagje, daarna knapt het weer lekker op en gaan we verder.