Auteursarchief: joostovermars

Pinksterweekend dag 5

Maandag 6 juni 2022:

  • Enkhuizen – Stavoren: 12 mijl, 51,5 mijl totaal
  • Vertrek: 1025, aankomst 1215 uur
  • Wind ZW 5-6, bij Stavoren 6-7 Bft
  • Weer: zwaar bewolkt, 15 graden

Een korte maar heftige tocht vandaag. We hebben getwijfeld of we zouden gaan, maar windkracht 6 moeten de boot en wij aankunnen, dus on y va! We dachten erover ‘s middags te gaan varen, omdat de wind dan iets zou afnemen, maar tegelijkertijd was er regen voorspeld. Ook niet aantrekkelijk.

We voeren met twee riffen en stagfok. Het eerste stuk voerde langs de Noord-Hollandse kust en daar waren wind en zeegang alleszins te behappen. Maar eenmaal voorbij de vuurtoren van De Ven kregen we de volle laag. De gemiddelde windsterkte was ca. 25 knopen, met uitschieters naar boven en naar beneden. Met deze zeil voering was de boot prima in balans en we voeren constant boven de 6 knopen.

Voorbij het Vrouwenzand was het vrijwel pal voor de wind. We rolden de fok in. Met hoge golven van achteren was het intensief sturen. Achteraf had ik liever een bulletalie gezet. Normaal doen we dat alleen op zee maar de zeegang was hier meer dan vergelijkbaar en een stuk korter. Een bulletalie is een lijn van het uiteinde van de giek naar voren. Hij voorkomt een ongeplande (klap)gijp.

Vlak voor de haven ingang, die open ligt voor ZW wind en golven, werd de wind nog sterker en bouwden de golven verder op. De windmeter begon te piepen, wat betekent dat de ware wind boven de 30 knopen ligt. Later vertelde de sluiswachter dat hij 34 knopen was toen we binnenliepen. Pfff! Het strijken van het zeil en buitenboord hangen van de stootwillen is een opgave in deze omstandigheden en tegelijkertijd moet je de boot bestuurbaar houden en voorkomen dat hij verdaagt op lager wal.

Gelukkig werd de sluis voor ons open gehouden en stonden er stewarts klaar om de lijnen aan te nemen. Maar zo’n sluis opening waar de deining recht naar binnen loopt met 7 Bft. is voor je gevoel ERG smal hoor! Het aanleggen ging zonder kleerscheuren en toen de sluisdeur eenmaal dicht was, was het leed geleden.

We legden aan aan de Schans waar voldoende ruimte was. Inderdaad heeft het de hele middag verder geregend. Tukje en boekje dus. Gelukkig hadden we gisteren al boodschappen gedaan. Morgen naar Skipsmaritiem voor nog enkele klussen en dan is het huiswaarts.

Pinksterweekend dag 4

Zondag 5 juni 2022:

  • Enkhuizen
  • Wind: ONO 3, later veranderlijk
  • Weer: grijs, 20 graden, later veel regen.

Tot ongeveer 1500 uur bleef het droog. Weinig wind, grijs en een graadje of 20, dus best uit te houden. Ik had zin in een klusje en pakte de rugleuningen van de kuip aan. Daar zaten nogal wat beschadigingen aan en los daarvan waren ze veel minder mooi dan de zittingen die zo mooi opgeknapt zijn. Dus: steeds fijner schuren en dan polijsten met de nieuwe machine en ze zien er mooier uit dan ze ooit geweest zijn. Nu alleen nog de twee zittingen aan stuurboord van antislip voorzien en de kuip is weer helemaal als nieuw!

De AH heeft een nieuw gebouw dat een stuk verder van de haven ligt dan voorheen, dus dat was een flinke wandeling en met een zware rugzak terug. Weer aan boord keerden we het schip handmatig, zodat het vannacht en morgen met de kop op de krachtige ZW wind ligt. Dat vaart een stuk makkelijker weg dan achteruit tegen windkracht 6 in, want we liggen helemaal achterin het “straatje” tussen twee steigers.

Morgen wacht ons dus een pittig tochtje naar Stavoren, want zoals bekend zit de meeste wind altijd achter de depressie (die vannacht met veel regen over het land trekt). Maar met wind van achter en alleen kluiver of stagfok is het altijd wel te doen.

Pinksterweekend dag 3

Scheepstimmermansbedrijf “De Hoop” bij de sluis van Workum

Zaterdag 4 juni:

  • Workum – Enkhuizen 18,5 mijl, 39,5 mijl totaal
  • Vertrek: 1030, door sluis 1115, aankomst 1530
  • Wind: NO 4
  • Weer: zonnig, wolkenvelden, 20 graden

Het was een heerlijke zeildag. Uiteraard was het druk bij het kleine sluisje van Workum, maar de sluiswachter leidt alles in goede banen daar. De €5,- sluis- en bruggengeld betaal je tegenwoordig met een mobiel pin apparaat. Het traditionele klompje houdt hij nog wel bij de hand als reserve. Handig maar romantisch is het niet. Ik was nog speciaal naar de supermarkt gegaan om wat contant geld te scoren…

Er stond een goed windje, dat wel wat veranderlijk van richting was, maar globaal pal van achteren kwam. We voeren alleen op de kluiver, dus met 4 Bft. ging het niet super hard. Vandaar dat we vier uur deden over de 16 mijl van havenhoofd tot havenhoofd.

De IJsselmeer deining was als vanouds “choppy” en naar je gevoel onevenredig hoog voor de windsterkte. We zijn goed ingeslingerd, zullen we maar zeggen.

Voor het eerst sinds lange tijd legden we weer eens aan bij de Compagnieshaven. Met Pinksteren altijd erg druk en zo ook nu. Toch kregen we nog een mooie plekje langszij de hoofd steiger, zij het helemaal achteraan. We zijn zo gewend dat we altijd een plek aan de binnenkant van een kop steiger krijgen, dat we eerst per ongeluk daar gingen liggen. Dat werd dus verkassen, want de havenmeester had de 14 meter box toch echt voor een grotere boot nodig.

Nu in de avond is de NO wind wat toegenomen en loopt er wat deining de haven binnen. Morgen, met meer oostelijke wind, zal dat nog wel wat meer zijn. Nou ja, we slapen er goed op. Morgen komt er ook een stevig onweersfront over en het is onzeker hoe laat precies. We blijven morgen een dagje hier. Hopelijk blijft het nog even droog en kunnen we de stad nog in. Ik heb ook nog wat klusjes op het programma staan.

Na de passage van het onweerslaag draait de wind 180 graden naar ZW en kunnen we maandag mooi terug naar Stavoren.

Pinksterweekend dag 2

Vrijdag 3 juni:

  • Rakken-Workum 8 mijl, 22 mijl totaal
  • Vertrek 1045, aankomst 1300 uur
  • Wind ONO 3-4
  • Weer: Zonnig, 20 graden.

Na een rustige nacht en even rustig op gang komen vertrokken we met prachtig weer voor een korte tocht richting Workum. Eigenlijk was het plan om naar Makkum te gaan, maar bij Workum gekomen vonden we het wel prima en we hadden nog wat klusjes te doen (en dat blijft nog wel even).

De oude zware bakskist luiken werden omhoog gehouden door gasveren. De luiken zijn nu (zonder het hout erop) een stuk lichter, dus ik maakte een simpel systeem met beugeltjes, een lijntje en elastiek met een haakje om de luiken open te houden zonder dat ze tegen de kuip lieren stoten. Er waren her en der in de gelcoat wat gaatjes dicht te stoppen (onder meer van de verdwenen gasveren), dus ik ging met gelcoat aan de gang. Het hardt snel uit, maar ik moet het nog glad schuren en polijsten.

En dan hebben we een nieuw zonnepaneel. We hadden een goedkope Chinese van 110 Watt (althans dat stond erop), maar die ging het steeds slechter doen. Ik kocht twee Victron 40 Watt panelen en verbond die met scharnieren aan elkaar. Die leverden vanmiddag op het midden van de dag liggend in de volle zon samen met het vaste paneel op het voordek maar liefst 8,5 A oftewel ruim 100 Watt! Twee keer zoveel als het Chinese prul…

De panelen zijn een stuk zwaarder en kunnen zonder bezwaar op het dek liggen zonder risico op wegwaaien. Je legt ze neer waar op dat moment de meeste zon is. En als we zeilen klap ik ze dubbel en passen ze binnen in de kast met zeil kleding, stormvast opgeborgen. Ideaal voor warme anker dagen waar de koelkast veel stroom trekt.

Pinksterweekend 2022

Donderdag 2 juni 2022:

  • Woudsend – Rakken 2 mijl, 14 mijl totaal.
  • Vertrek 2030 uur, aankomst 2105 uur
  • Wind: NO2
  • Weer: zonnig 14 graden

We maken ons op voor een lang pinksterweekend, waarin we hopen veel te zeilen. Vorig weekend was het vooral werken aan de boot. Vandaag was ook nog een normale werkdag voor ons beiden, dus pas toen ik om 1700 uur thuis kwam sprongen we in de auto en daarmee de file in. 1845 waren we op de boot en na het eten werd het een kort tochtje naar het Marrekrite plekje in de Rakken. Lekker rustig en prachtige avond luchten, waarin het snel afkoelt.

Vrijdag en zaterdag krijgen we prachtig oost weer. We beraden ons nog op de route maar een stuk op het wad trekt. Zondag en maandag wordt het onbestendig en is de verwachting onzeker. Zondag gaat het flink waaien en is er een grote buienkans, hoewel het meeste in het zuiden lijkt te gaan vallen. We gaan het zien. Voor nu: heerlijk in de natuur!

Werken, overvaren, werken

Zaterdag 28, zondag 29, maandag 30 mei 2022:

Zondag (overvaar dag):

  • Stavoren – Woudsend, 12 mijl
  • Vertrek 0945, aankomst 1215
  • Wind: N5-6
  • Weer: bewolkt, ‘s middags wat zon, 14 graden

Zaterdag was het mooi maar fris weer met een flinke wind. De boot is toe aan een grote schoonmaak. En het houtwerk rond de buiskap heeft een nieuw laagje lak nodig. De buiskap lag nog in de bakskist dus dat ging makkelijk. Schuren en laagje Woodskin. Ondanks de lage temperaturen en dankzij zon en wind was het snel stof droog. Wel was het goed uitkijken wat je vastpakt. Om die reden doen we de deurtjes dan ook op een later moment.

Ondertussen pakte Gonnie het dek en de opbouw aan, die nog vol stof lagen. Vooral het antislip profiel in het dek verzamelt vuil als de beste en is alleen met stevig boenen schoon te krijgen. En het RVS moest van vliegroest ontdaan worden. Dat is een karweitje waarvoor geduld vereist is. Maar: ze heeft eer van haar werk, het is schoon schip!

‘S Middags zetten we grootzeil en stagfok erop. De grote kluiver, daar woei het te hard voor. Bovendien: die krijg je het makkelijkst in het lange rolprofiel als de boegspriet naar de wal wijst en je het zeil liggend vanaf de steiger hijst.

De nieuwe grootzeil huik is van hetzelfde materiaal als de voorzeil hoezen, waar we erg tevreden over zijn. De huik, gemaakt door de Vries Maritiem in Lemmer, zit als gegoten.

Zondag was het zwaar bewolkt met af en toe een spatje regen en een stevige, koude wind 5-6 Bft. Ik voer de boot alleen over naar Woudsend, Gonnie bracht de auto er naar toe en had ruim tijd voor boodschappen. Het stuk over de Morra was net niet bezeild, maar op de Fluessen hees ik het zeil en met 1 rif en stagfok ging het als een speer. Wel ging het prompt een stuk harder waaien en ik had tussen de twee eilanden constant 22-26 knopen wind. Daarna nam het gestaag af, zodat ik onder de luwte van Heeg rustig kon strijken en op de motor de Rakken in kon varen. Gonnie stond klaar op de (gloednieuwe!) steiger om de landvasten aan te pakken.

De middag ging op aan het hijsen van de kluiver, het zetten van de buiskap en talloze kleinere klusjes. Zoals het weer monteren en aansluiten van de marifoon. Vorig jaar bleek dat de handset wel werkte maar geen audio uitzond. We hebben handset en hoofdmarifoon laten onderzoeken: geen probleem gevonden. En jawel: na aansluiten werkte alles gewoon goed. Waarschijnlijk een gecorrodeerd contactje.

Maandag begon koud met zon en stapelwolken, waar soms een beetje regen uit viel. Gonnie voorzag de buiskap van vochtwerend impregnaat en nam het schoonmaken verder ter hand, mijn klus waren de kuip zittingen. Nu het hout verwijderd is, willen we er antislip verf op, zoals op onze vorige boot. Weinig onderhoud, snel droog na regen en ook mooi.

De nieuw gemaakte luiken en zitting zijn spiegelglad gepolijst. En ja helaas, daar moest de schuurmachine op, want de antislip verf wil een opgeruwd oppervlak. De ‘oude’ oppervlakken hadden de nodige krassen en beschadigingen, dus die moest ik eerst repareren. Vooral op de plekken waar geen verf zou komen. Dat betekent krassen wegschuren met P180 en daarna steeds fijner: P320 – P400-P800-P1500. Vanaf P400 gaat dat snel hoor, met nat schuren. En vervolgens polijsten, eerst medium en dan fijn. Ik heb een goede poetsmachine gekocht, die z’n werk heel goed doet. Sowieso, veel horizontale oppervlakken zijn na 10 jaar dof geworden en kunnen een goede polijst beurt gebruiken. Dat is een klus voor later dit seizoen.

Daarna netjes afplakken en het te verven oppervlak opruwen zonder het afplakband te beschadigen.

Zoals je ziet doen we eerst de bakboord- en achterzijde van de kuip. Je moet nog wel ergens kunnen lopen namelijk en je mag drie dagen niet op de nieuwe antislip verf lopen! Volgende week doen we de stuurboord zijde. We zijn erg blij met het resultaat, de kuip oogt fris en ruim en we zitten iets beschutter.

We gingen pizza eten in proeflokaal de Klerk t.o. de supermarkt. Aanrader! Vooral de mogelijkheid om een halve pizza met een halve maaltijd salade te bestellen. Uitstekende kwaliteit voor €14 p.p. Daar komen we vaker!

Morgen terug naar Utrecht waar het werk wacht, maar donderdagmiddag gaan we opnieuw voor vijf dagen (we hebben echt wat in te halen) en dan ook echt varen! Het weer belooft prima te worden, nu al zin in!

Te water!

Vrijdag 27 mei 2022:

  • Wind: WNW 6
  • Weer: half bewolkt, wolkenvelden, 15 graden.

Om 0830 vertrokken met een mudvol geladen auto naar Stavoren. Even over tienen waren we er. De boot stond nog in de loods en zo te zien moest er nog veel gebeuren. Achteraf viel dat mee: De ankerlier moest nog aangesloten worden en een bakskist moest nog van scharnieren voorzien worden. En de boot was enorm vuil, van buiten en van binnen.

Eerst maar eens koffie drinken bij de Kruitmolen dan. Goeie kwarktaart! Vervolgens deden we alle bootspullen in twee havenkarretjes en zetten die en de zeilen tijdelijk in de grote loods, waar de mast ook al klaar lag. Ik reed naar Woudsend waar de bootkussens op de zolder van de thuishaven lagen. Na het nodige gesjouw was het echt proppen om alles in de auto te krijgen.

Terug in Stavoren werd de Jan-van-gent spoedig naar buiten gereden en te water gelaten. Alles werd nauwkeurig door de mannen gecheckt. Want: nieuwe schroefas plus lagers, nieuwe afsluiters en slangen, ja dan moet je goed kijken of alles waterdicht is.

Het zetten van de mast duurde best lang. In de mast zitten onderin twee gaten die precies in twee dikke pinnen op de mast voet moeten vallen. Dat gaat alleen met rechtstandige mast en dat was door de harde wind niet makkelijk. Vervolgens alle stagen bevestigen en stellen. En toen was het klaar. Voor de mannen van de haven althans. Het moet gezegd worden dat ze nauwkeurig en netjes werkten en de boot ook nog eens schoonmaakten.

En toen begon het werk voor ons. Want binnen was het nog een stof zooi. Dus eerst schoonmaken en daarna alles inrichten. Om 1800 was het klaar. We zouden eerst ergens een hapje gaan eten, maar we waren te moe. Dus reed ik snel naar de supermarkt voor een lekker biertje en een makkelijke maaltijd. Wat heerlijk om weer op onze gezellige boot te zijn! We hebben morgen nog een hoop klussen, maar de kop is eraf!

Polyester werk klaar!

Na en voor

Als je bovenstaande foto’s vergelijkt, dan zie je dat er het nodige werk verzet is. De polyester man heeft prima werk geleverd. Het is strak en mooi afgewerkt.

Ook het vernieuwde voordek ziet er strak uit. De kuipzitting is ingelamineerd met hard schuim maar het voordek is massief vanwege de grote krachten.

De vernieuwde delen zijn wel een vlag op een modderschuit. Dus ik heb een goede poetsmachine gekocht met toebehoren om het verweerde dek en kuip en potdeksel weer mooi te krijgen. Ik heb al kunnen oefenen met het luik van het achteronder: ik heb de vaste houten zitting verwijderd, de gaten dichtgemaakt en mooi glad geplamuurd. Vervolgens antislip verf erop en de randen gematteerd en gepolijst. Zie foto (Er moet nog een sluiting op, die heb ik vandaag ingemeten).

Zoals gezegd gaan we de rest van de kuip zittingen ook zo maken: dus geen houten zitting meer maar antislipverf. Ook mooi (zie de North Beaches) en een stuk minder onderhoud.

Deze week wordt alle hardware weer gemonteerd en de luiken van nieuwe scharnieren voorzien. De schroef as krijgt nieuwe lagers en dan wordt de boot gepoetst en in de antifouling gezet. Als het meezit kan de boot volgende week maandag te water en hebben we het lange Hemelvaart weekend om hem zeilklaar te maken en hopelijk ook nog een stuk te zeilen! Cross our fingers!

Slopen en fietsen

Uitzicht over Friesland vanaf het 10 meter hoge Rode Klif

Na een uitstekende nachtrust gingen we naar de havenloods om het laatste werk aan de mast te doen. Een deel van de bakboord kuipzitting was al open geslepen. Wat een puinhoop! Het donkere hout is ingewaterd. Tevens is te zien dat het bepaald geen watervast multiplex is, maar eerder een goedkoop soort underlayment. Het is de bedoeling dat je er straks niets meer van ziet…

Verder haalden we een aantal spullen van de boot: de kuip vlonders, die we in kleinere stukken gaan opdelen, de nodige verf spullen en -zowaar- vonden we nog nieuwe vlaggenlijntjes en stag wieltjes ter bescherming van de kluiver. We hadden ze bijna opnieuw gekocht, ware het niet dat de winkel dicht was. Dat zullen meer boot bezitters hebben: in kleine hoekjes vind je spullen waarvan je het bestaan totaal vergeten was. De mast is wat ons betreft nu klaar. En daarmee ook het werk dat we hier in Stavoren aan de boot kunnen doen op dit moment.

Na de lunch had ik zin in een pittige fietstocht. Over de dijk ging het oostwaarts richting het Rode Klif. Dat is een 10 meter hoog overblijfsel van de eindmorene van de Saalien ijstijd. De morene loopt van Texel via Wieringen en Stavoren via de Gaasterlandse kliffen over Urk, Schokland, Vollenhove en zo verder naar het oosten. Hij bestaat uit roodachtig leem, vandaar de naam. Deze kleileem ruggen worden gaasten genoemd, vandaar dat dit gebied Gaasterland heet.

De haven van Laaxum.

Een paar kilometer oostwaarts ligt Laaxum, met het piepkleine haventje. Dat lijkt eeuwen oud, maar schijn bedriegt. Er wordt al eeuwen vanuit Laaxum gevist, maar de houten schouwen werden met HW op het strand getrokken. Werd het weer heel slecht, dan zocht men beschutting in de natuurlijke lagune bij Mirns, die beschutting biedt tegen winden van Z via W tot en met O. Wel een uur terug lopen naar het dorp…

In de 19e eeuw begonnen de vissers bij de overheid te lobbyen voor een echte haven en pas in 1912 was het zover. En dat is het het haventje op de foto. Twintig jaar later werd het IJsselmeer afgesloten van de zee, werd het zoet, verzandde de haven en verdween het tij. En daarmee de meeste vissers. Heden ten dage is er nog één actieve visser die met de stalen schouw HL6 het ambacht in ere houdt. Het is er zo’n 90 cm diep, dus wij zouden er moeten kunnen komen met onze Noordkaper.

De natuurlijke lagune bij Mirns waar de vroegere vissers van Laaxum beschutting zochten tegen de stormen.

Van Laaxum fietste ik over de dijk oostwaarts richting Mirns. Prachtig uitzicht maar ook forse tegenwind. Vandaar via Bakhuizen en Hemelum en Warns terug naar Stavoren.

Het kerkje bij Hemelum.

Van uitrusten was echter geen sprake, want er moesten nog boodschappen gedaan en de huurfietsen moesten teruggebracht. We gingen eten bij de Kruitmolen, waar de pizza verrassend goed smaakte.

Ondanks de nodige stress over de boot, was het toch heerlijk toeven in dit fijne appartement aan de Voorstraat in Stavoren! Toch een beetje vakantie gevoel.

Vakantie zonder zeilen in Stavoren

Hindeloopen in de verte

Aangezien we niet kunnen zeilen deze meivakantie, en wel nog het nodige van doen hebben met de boot, hebben we voor een paar dagen een leuk appartementje gehuurd in een historisch pand aan de Voorstraat in Stavoren. Het is prachtig weer en dus is het heerlijk fietsen langs de IJsselmeerdijk.

De baai van Molkwerum, bij O-ZW wind een mooie anker plek.

Molkwerum is een klein plaatsje ten NO van Stavoren. Voorheen was het met Stavoren en Harlingen de belangrijkste haven voor de Oostzee vaart en daarna een belangrijke vissershaven. Nu rest er slechts een dichtgegooid schutsluisje en een palen rij waar vroeger de kade lag. En de camping met louter stacaravans en friet tent. Maar de plek is logisch: aan een baai die goede beschutting geeft tegen de heersende windrichting.

Terug in Stavoren en na koffie met gebak bij hotel de Vrouwe van Stavoren (lekker buiten in het zonnetje!) reden we naar de werk loods om aan de mast te werken. Die was voor het eerst in het bestaan van de boot naar beneden gehaald. We willen hem schoonmaken en met name de mast top inspecteren.

Los van het vuil zag het er nog goed uit. Het nieuwe voorstag was al gemonteerd. We zetten er een nieuwe windvaan op en vervangen enkele vallen en lijnen, die ik zo met de mast plat goed kon opmeten.

Oh ja, en nog een behoorlijk rigoureuze beslissing: We nemen afscheid van de houten vlonders op de kuipzitting. Ze zijn mooi (inmiddels niet meer zo), maar behoeven elk jaar onderhoud en er verzamelt zich veel vuil onder. Nu de bakboord kuipzitting grotendeels vernieuwd wordt en glad afgewerkt, gaan we er antislip verf op zetten, net als bij onze goede oude North Beach. Dat beviel prima en we zitten toch altijd op onze comfort seats. Behalve makkelijk schoonmaken wordt de kuip er ook iets dieper en beschutter van.

De vlonders op de kuipvloer ga ik opnieuw maken, maar dan in kleinere delen, die makkelijker uitneembaar zijn. Ik zorg dat ze beter afwateren en ik hou ze kaal, wat veel onderhoud scheelt.

We besloten de dag met lekker dineren in de Visserman, waar het eten en de sfeer 20 x beter was dan in de Posthoorn, waar we maandag aten. Lekker dagje hoor!