Ochtend in de sound of Jura. De hoge bergen in de verte zijn van het eiland Aran in de Clyde.

Vrijdag 6 juni 2014:

• Craighouse – Crinan, 21 mijl, 1153 mijl totaal
• Vertrek: 0750 uur, aankomst bij sluis 1145 uur
• Wind: geen
• Weer: zonnig, 14 graden, aan de wal 18 graden.

De valwinden van gisteren hielden in de loop van de avond op en een bladstille rustige nacht volgde.  ’s Ochtends was het strakblauw met zo’n mooie verstilde ochtendsfeer. De  tocht ging vandaag door de Sound of Jura naar Crinan. Daar ligt de ingang van het befaamde Crinan Canal. Zes jaar geleden zijn we daar twee keer doorheen gegaan, wat een hele belevenis was. Nu wilden we alleen de nacht doorbrengen in het basin bij de zeesluis en het hotel.

Jura.

Het werd een prachtige tocht door het afwisselende Schotse landschap. Helaas zonder wind, maar we waren blij met het mooie weer. We voeren over spiegelglad diepblauw water, dat af en toe zo diep was dat de dieptemeter het niet meer bolwerkte. We kwamen onderweg Jan-van-genten, zeehonden, dolfijnen en talloze watervogels tegen.

Op het voordek is het goed toeven, ook al omdat je daar de motor vrijwel niet hoort.

De “zeesluis” van Crinan is niet groter dan de sluis bij Workum, twee boten passen erin. Het basin is een idyllisch plekje, met aan de zeekant een geweldig uitzicht op de Schotse eilanden, en overdadig groen op het land.

Overigens, de “paal” op de tweede foto is geen kanon of zo, maar een grote houten arm, waarmee je een sluisdeur open en dicht kunt doen. Je moet de sluizen in het kanaal zelf en met spierkracht bedienen, behalve de sealocks, die hydraulisch voor je bediend worden.

Vanmiddag zijn we even thee wezen drinken in de tearoom met gratis wifi, en laat het netwerk nu ook in de boot bereikbaar zijn (het papiertje met wachtwoord hadden we bewaard!). We zijn uit eten geweest in het hotel, dat een uitstekende gegrilde zeebaars serveerde voor slechts 15 pond. Het leven is goed hier in Crinan!

Morgen naar Oban. Hopelijk met goede wind om te zeilen.

Avondlicht met Mull in de verte.

Ochtendlicht boven Kintyre.

Donderdag 5 juni 2014:

• Port Ellen – Craighouse (Jura) 21 mijl, totaal 1131 mijl
• Vertrek: 08.00 uur, aankomst 13.00 uur
• Wind: NW 3-4 , later N 2-3
• Weer: bewolkt,  11 graden

We vertrokken onder een bewolkte hemel met goede wind. Langs de ZO kust van Islay liggen drie whiskystokerijen gebroederlijk naast elkaar: Laphroaig, Lagavulin en Ardberg. De namen staan met grote zwarte letters op de witte gebouwen geschilderd.

Het ochtendlicht was fenomenaal toen kleine lichtere stukjes wolken overtrokken. De hoge bergen van Islay hadden elk een wolkenhoed, Het Kintyre schiereiland en het kleine eiland Gigha lagen er schitterend bij aan de overkant van de Sound of Jura.

Toen we ter hoogte van Islay Sound kwamen (de smalle doorgang tussen Islay en Jura), draaide de wind naar het noorden en nam af, waardoor een poging om te gaan kruisen ook snel zinloos werd. De motor nam het over.

Craighouse is het enige dorp op Jura. Op het eiland wonen 10 maal zoveel herten als mensen. Het dorpje ligt aan een baai aan de oostzijde van het eiland achter hoge bergen, aan de zeekant beschut achter de Small Isles.  De Jura whisky stokerij domineert het dorp volledig. Er is een hotel, een pier voor de ferry en 16 moorings voor jachten, waar wij aan een daarvan liggen. Schitterende ruige omgeving.

Aan de krul in de lage wolken kun je zien dat het valwinden zijn.

Je denkt dat je met aflandige wind achter die hoge bergen rustig ligt. Het tegendeel is waar. Aan de loefzijde van het eiland stijgt de lucht met de wind tegen de bergen op, koelt af en condenseert tot wolken/mist/motregen. Aan de lijzijde van de bergen daalt de koude lucht met kracht naar zeeniveau. De hele middag hadden we te maken met sterke valwinden van 6-7 Bft , afgewisseld met korte vrijwel windstille periodes. Er viel wat motregen en aan het einde van de middag werd het steeds mistiger. Pas in de loop van de avond nam de wind sterk af. Het is een effect dat je vaak tegenkomt in de Schotse lochs, dus je moet goed nadenken waar je ankert of aan een mooringboei gaat liggen! In ieder geval waren wij blij dat onze boei berekend is op jachten tot 15 ton!

De Nederlandse brigantijn Thalassa kwam ons voor de tweede keer tegemoet.

Met al die wind en mist verging ons de lust om de bijboot op te blazen en naar de wal te gaan om te douchen in het hotel en het dorp te bekijken. Ook de andere jachten, die na ons aankwamen, gingen niet naar de wal. 6-7 Bft is veel te veel voor zo’n bijbootje. Niettemin, wat een prachtige omgeving en overweldigende natuur! Geweldig om hier te zijn! En ook erg fijn dat we aan boord kunnen douchen en het lekker warm hebben binnen met de kachel en de olielamp aan!

Het kleine jachthaventje van Port Ellen met plek voor ca 18 jachten.

Dinsdag 3 juni 2014:

• Port Ellen
• Weer: zonnig, 12 graden, weinig wind

Heerlijke dag vandaag: zonnetje, rustig weer. Halverwege de dag schoof er een wolkenveld over met enkele spatjes, maar daarna scheen de zon weer volop. Alle tijd om het dorp en de naaste omgeving te verkennen. Verder was het zeer helder en kon ik mooi foto’s maken van de (verre) omgeving.

Als je op Islay bent kan een verhaal over Whisky niet ontbreken. Op de haven staat een hoge blauwe graansilo, waarin het gerst (malt) wordt opgeslagen. Dat gerst wordt per schip aangevoerd, want op de rotsige veengrond van Islay groeit het niet. De grijze fabriek met schoorsteen daarachter is de malting.  Voor alle negen (!) Whisky stokerijen op het eiland wordt hier de gerst gemout: in een warme vochtige omgeving ontkiemt de gerst.

Vervolgens gaat de malt naar de afzonderlijke stokerijen, waar het op roosters boven een vuur gedroogd wordt in zg. kilnings. Waarmee het vuur gestookt wordt is cruciaal voor de smaak van de latere Whisky. Hier op Islay wordt er veel op turf (peat) gestookt, waardoor de Whisky’s van dit eiland heftig smaken. Laphroaig staat ook wel bekend als vloeibaar asfalt en Lagavulin moet je niet als aperitief drinken als je nog iets van het eten wilt proeven… De gedroogde gerst wordt vervolgens gemalen en met water vermengd om te gisten. Daaruit ontstaat een mengsel met ca 8 procent alcohol, dat vervolgens gedestilleerd wordt (ook zo’n cruciaal en geheim proces, waarbij fracties met verschillende kooktrajecten onderling gemengd worden) tot een product met 65 % alcohol. Dit wordt dan met water verdund en in vaten bewaard om te rijpen. Oude houten wijn en port vaten worden hiertoe geïmporteerd, omdat ook die weer een essentiële invloed op de smaak hebben. Het rijpingsproces moet wettelijk minimaal 3 jaar en 1 dag duren voordat de drank Whisky mag heten. Maar een beetje Whisky rijpt 10-12 jaar. De stokerijen op het noordelijke deel van het eiland maken zachtere Whisky dan die op de zuidelijke helft, dus wij hebben een fles Bunnahabhain gekocht. Erg lekker met een duidelijk eigen karakter.

Genoeg over Whisky! Hieronder de foto’s van de wandelingen van vandaag:

Port Ellen in een beschutte baai.

Maandag 2 juni 2014:

• Rathlin Island – Port Ellen (Islay) 24 mijl, totaal 1110 mijl
• Vertrek: 13.30 uur, aankomst 18.00 uur
• Wind: W4-5
• Weer: bewolkt, af en toe motregen, later wat zon, matig zicht, later helder, 11 graden

Na precies 8 weken onderweg hebben we Schotland bereikt. De eerste twee fases van onze tocht zijn volbracht: Fase 1 was de Engelse Zuidkust, fase 2 de Ierse zee. Mull of Kintyre en het North Channel liggen nu achter ons.

Rathlin Harbour

Rathlin Island was absoluut de goedkoopste haven tot nu toe met 7 pond. Vanochtend en ook aan het begin van de middag kwamen er nog enkele buien over, dus we hielden het bij een kort wandelingetje.

Het eerste stuk van de tocht was 3 mijl recht tegen de wind in naar de westpunt van het eiland. We hadden gerekend op een ruig stukje omdat de wind tegen het tij in stond, en omdat rond het puntje overfalls te verwachten waren. En dat was ook zo. Het eerste stuk hadden we stroom mee in een back eddy, vervolgens een gebied met kleine overfalls, waarna we de stroom tegen kregen, en rond de punt van het eiland was het ronduit ruig. Niet zo erg als destijds bij Poole, maar toch ook niet misselijk. Gelukkig konden we vrij snel afvallen en de kluiver bijzetten, waardoor we een stuk beter in het water lagen.

De Westpunt van Rathlin Island met indrukwekkende basaltformaties. Nog steeds een knobbelig zeetje.

Al snel werd de zee een stuk rustiger en kon het grootzeil erbij, waarna een prima zeiltocht volgde over een tamelijk vlakke zee naar de overkant van het North Channel naar Islay. Toen we in de lij van Islay kwamen nam de wind echter niet af, maar nam hij nog even toe tot 5 Bft. Tegelijkertijd kwam de Nederlandse Brigantijn Thalassa en de Ferry van het vaste land door het toegangskanaal, dus het werd nog druk!

De overfalls op de westpunt van het eiland hebben we hier achter ons gelaten. Slecht zicht door de buien.

Ook in het kleine haventje van Port Ellen is het behoorlijk druk, er zijn nog slechts enkele plekken vrij. Maar we liggen hier prima aan een goede ponton terwijl de zon zich ook nog even laat zien. Douchen kun je voor drie pond bij een B&B vlakbij. Met een havengeld van 14 pond valt dat nog alles mee. We blijven hier een paar dagen om het eiland te verkennen. Daarna hebben we enkele weken om West Schotland te doorkruisen alvorens door het Caledonian Canal naar de Oostkust te gaan.

Rathlin Sound

Zondag 1 juni 2014:

• Ballycastle – Rathlin island, 5 mijl, 1086 mijl totaal
• Vertrek 14.00 uur, aankomst 15.00 uur.
• Wind: Z4
• Weer: bewolkt, af en toe regen, 12 graden

Vandaag een zeer kort tochtje over de Rathlin sound naar het gelijknamige eiland. Vanmiddag neemt de wind op zee toe tot 6 Bft en dat is net teveel om vanuit open zee een lagerwal haven tussen rocky outcrops aan te lopen. Bovendien heeft iedereen die we spraken de afgelopen dagen ons met klem aangeraden om Rathlin Island aan te doen. Ook al vanwege het festival dat daar plaats vindt.

Aanloop Rathlin Island

Ondanks de festivaldrukte was er ruim voldoende plek aan de pontons. In een grote feesttent speelde een oer-Iers bandje oer-Ierse muziek. Polka ritme, wisselbas en alle nummers in D, A of G groot. Lekker makkelijk voor de gitaren en de viool als je een paar pinten op hebt 🙂

Rathlin harbour, in het midden de Jan-van-gent.

De koude wind weerhield de mensen er niet van om op het terras van de immense pub de ene na de andere pint achterover te slaan. In de tent werd fanatiek gedanst. Er heerst een beetje een “mini-Lowlands” sfeertje, met behoorlijk alto publiek. Gezellig wel! Ze kamperen op het modderige No camping except during the festival veldje. De WC’s zijn net zo modderig en vies….

Het mini-dorpje met rechts de enorme pub.

Rathlin Island was ook de plek, die Marconi gebruikte om vanaf Ballycastle z’n allereerste experimenten met radiouitzendingen te doen. Zou dat de reden zijn, dat in deze uithoek we gewoon internet hebben?

Vanochtend hebben we in Ballycastle goed boodschappen gedaan, want hier is niks te krijgen behalve bier. Morgen hopen we met goede wind over te steken naar Port Ellen op Islay en dan zijn we in Schotland!

Torr Head & Fair Head in de verte.

Zaterdag  31 mei 2014:

• Glenarm – Ballycastle: 22 mijl, 1081 mijl totaal
• Vertrek: 14.00, aankomst 17.00 uur
• Wind: geen
• Weer: zeer heiig, droog, 12 graden

Heerlijk weer vanochtend, maar door de hoge luchtvochtigheid een slecht zicht. Om twee uur vertrokken we voor een zeer kort tochtje, want de dag na springtij hadden we zeer veel stroom mee in het North  Channel (ca 3 knopen), waardoor we in precies 3 uur de ruim 22 mijl aflegden, een gemiddelde van 7,1 knopen.

Doordat er vrijwel geen wind was, bleven de overfalls uit. Fair Head is het meest noord-oostelijke puntje van Ierland, en de getijstroom vanaf de oceaan maakt hier een bocht van 90 graden de Ierse zee in. 10 mijl verderop aan de overkant ligt Mull of Kintyre, dus al dat water moet niet alleen een haakse bocht maken, maar zich ook nog door een smalle opening persen. Bij flinke wind staat dat garant voor een zeer onrustige zee. Maar vandaag niet dus.

Ballycastle marina, in het midden onze Jan-van-gent.

Ballycastle is een leuk plaatsje met prima haventje. 5 mijl uit de kust ligt Rathlin Island, en de tussenliggende Rathlin Sound is berucht om z’n complexe tijstromen en draaikolken. Ook daar was weinig van te merken. Op Rathlin is een festival aan de gang en veel mensen maken dit weekend met de ferry de oversteek.

Rechts Fair Head met daarachter de Mull of Kintyre, links Rathlin Island en daartussen in een spiegelgladde Rathlin Sound.

Wij moeten nog beslissen of we morgen de korte overtocht naar Rathlin maken, of de langere overtocht naar Port Ellen op het Schotse eiland Islay. Ook morgen hoeven we hoe dan ook pas ’s middags weg, dus we kunnen de weersverwachtingen morgen nog even rustig bekijken.

De enorme basaltpilaren van Fair Head. Met de verrekijker zagen we mensen tegen de loodrechte wanden opklimmen.

Verder hebben we vandaag geprobeerd foto’s te maken van alle dieren die we onderweg tegen kwamen, zie de foto’s hieronder:

De aanloop van Glenarm.

Vrijdag 30 mei 2014:

• Bangor – Glenarm 23 mijl, totaal 1059 mijl
• Vertrek 13.30 uur, aankomst 17.00 uur
• Wind: Vrijwel geen
• Weer: zonnig, 11 graden

We gaan een periode in van wat kortere tochten. De afgelopen tijd hadden we steeds lange oversteken van rond de 50 mijl of meer, maar hier onder de Ierse kust en ook tussen de West-Schotse eilanden kun je meestal trajecten van rond de 25 mijl varen. Met tij mee is dat een halve dag, zodat je ook op vaardagen nog iets van het plaatsje en de omgeving kunt zien.

Vandaag was een heerlijk zonnige dag. Ook al was het maar 11 graden, het gevoel in het zonnetje was totaal anders dan gisteren toen het grijs was. De ochtend hadden we aan onszelf, lekker relaxt.  Nadat we getankt hadden vertrokken we over het Belfast Lough noordwaarts naar Glenarm langs een prachtige groene bergachtige kust.  Het is springtij vandaag en het stroomt zo’n 2,5 knopen langs de kust, dus we schoten goed op ondanks het totaal ontbreken van wind.

Een Glen is een bergdal. Vroeger waren deze dalen totaal geïsoleerd van elkaar en vond het vervoer vrijwel uitsluitend over zee plaats. Glenarm ligt strategisch dicht bij west-Schotland en al sinds de middeleeuwen vond er intensieve handel met Schotland plaats. Basalt, ijzererts, Limestone. De haven werd beschermd door een kasteel, dat diverse malen herbouwd werd. Ook de havenpier stamt al uit vroeger tijd, waar Schoeners en later Puffers (stoom aangedreven platbodems) de gedolven grondstoffen inlaadden en naar Schotland vervoerden.

De piepkleine marina van Glenarm.

De piepkleine en sfeervolle marina met buitengewoon behulpzame havenmeester (hij houdt zelfs de deur van de douche voor je open!) is met Europees geld in de voorheen verwaarloosde haven aangelegd. Je ziet dat veel: havens die hun oude functie verloren hebben, worden opgeknapt en geschikt gemaakt voor jachten. Voor ons is dat erg prettig!

Vrolijk gekleurde dorpjes langs de kust.

Ook erg prettig is de brochure Welcome anchorages. Daarin staat een overzicht van alle marina’s, ankerplekken en moorings van de gehele Schotse en Noord-Ierse kust. Die wordt elk jaar uitgegeven en is actueler dan bijvoorbeeld de Reeds. Waar eerst een ankerplek was, liggen nu moorings, en waar eerst moorings lagen ligt nu een ponton. Superhandig, echt een tip voor wie in deze omgeving zeilt!

Een ander punt is, dat we nu in wat meer afgelegen streken komen. Dat betekent slecht telefoonbereik en dus ook lang niet overal internet. Dus niet elke dag gegarandeerd een nieuw stukje op het weblog. Het betekent ook inslaan voor meerdere dagen, want het gebied van de Asda’s en de Tesco’s laten we achter ons.

Middellandse zee? Nee, Antrim coast! Geen 30 maar 11 graden…

Donderdag 29 mei 2014:

• Bangor rustdag
• Weer: grijs en koud, wind NNO3, 11 graden

Het is eind mei, maar als de zon niet schijnt, die is het met max 10-11 graden koud hoor! De komende dagen gaan we die vaker zien, zo is de verwachting. Het weer blijft rustig, dus dat geeft goede hoop om in enkele dagen in Schotland te zijn. Dat zouden we ook morgen al kunnen zijn, als we de 25 mijl lange oversteek naar Portpatrick zouden maken, maar dan komen we vanzelf in de  Clyde terecht, en daar zijn we zes jaar geleden al uitgebreid geweest. Nu gaan we omhoog tot aan Ballycastle aan de noordelijke Ierse kust, om dan over te steken naar Islay. Zo vermijden we de moeilijke Mull of Kintyre (ja die van dat Paul McCartney liedje!) en gaan we via de Sound of Jura richting Oban. Het plan is om van daar uit verschillende eilanden te bezoeken, waaronder Skye. Daarna gaan we weer terug naar Oban om richting Caledonian Canal te gaan.

Windmolens op weg naar hun bestemming.

Vandaag was het dus boodschappen doen, wassen en lezen. De kachel is niet uit geweest… En natuurlijk het vaste wandelingetje over een stukje Coast Path, dat in deze geciviliseerde omgeving bestaat uit een vlak, keurig geasfalteerd weggetje. Belfast Lough blijft mooi! Morgen zijn we weer op weg langs de NO kust van Noord Ierland.

Belfast Lough in het druilweer.

Woensdag 28 mei 2014:

• Peel – Bangor, 45 mijl totaal 1036 mijl
• Vertrek: 10.30 uur, aankomst 19.30 uur
• Wind: NNW 3-4 afnemend NW 2-3
• Weer: aanvankelijk zonnig, toenemende bewolking, beetje regen, 11 graden.

We zijn in Bangor, Noord Ierland, vlak bij Belfast. We hadden ons bij de oversteek van Isle of Man naar Noord Ierland voorbereid op een mooie zeildag met NO 4-5 (halve wind). Direct bij het uitvaren van de haven echter bleek de wind NNW 4 te zijn. Totaal niet bezeilbaar dus op de NW koers naar Bangor.  Met deze afstanden is kruisen geen optie, je mist het tij, krijgt een bak tegenstroom en komt ergens midden in de nacht aan. Of nog later. Motor bij dus. Een ander effect is dat de NNW wind nijdige wind-tegen-stroom golfjes veroorzaakte. Geen hoge, daarvoor was de wind te zwak, maar omdat het flink stroomt in de Noordelijke Ierse zee, krijg je het soort golfslag zoals op het IJsselmeer bij 5-6 Bft. Iedereen die op het IJsselmeer vaart weet, dat deze golven je boot flink af kunnen stoppen. Gelukkig nam de wind af toen het tij echt ging mee staan, zodat we geruime tijd 6 knopen of meer konden maken.

Flinke tegenstroom in Donagadhee Sound

Maar goed, het gevolg was, dat we toch later dan gepland bij Donagadhee Sound aankwamen. Dit is weer zo’n nauwe rotsige doorgang tussen de vastte wal en een eilandgroep, waar het flink stroomt, omdat hij precies op het hoekje bij de ingang van Belfast Lough ligt. Het tij liep op zijn eind en we hadden daar al 2,5 knopen tegenstroom. Het duurde even voor we er doorheen waren!

Black Head aan de noordzijde van Belfast Lough

De buienluchten waren tot nu toe langs ons heen gedreven (op zee kun je dat zo mooi zien), maar we moesten er op het laatste stukje door Belfast Lough toch nog even aan geloven, zodat we nat de haven binnenvoeren.

Morgen blijven we hier voor een rust/wasdag. Daarna is het plan om langs de Ierse kust omhoog te varen in wat kortere trajecten, om via de NO punt over te steken naar het eiland Islay in Schotland.

Havenzicht van Peel.

Dinsdag 27 mei 2014:

• Douglas – Peel, 26 mijl, 990 mijl totaal
• Vertrek: 0645 uur, aankomst 1200 uur
• Wind: geen
• Weer: bewolkt, ’s middags meer zon, 13 graden

Hoewel de zee rustig was en er vrijwel geen deining stond in de buitenhaven, werd onze nachtrust toch verstoord doordat er midden in de nacht grote coasters en ferry’s aankwamen en wegvoeren, die met veel geweld van boegschroeven hun draai in de haven maakten.

In veelkleurig maar vooral grijs ochtendlicht voeren we zuidwaarts langs de kust. We voeren tegen de vloedstroom in, maar volgens het gedownloade kaartje met getijstromen zou er vlak langs de kust een neer (een tegenstroom) staan. Dat was deels waar: in de baaien hadden we wat stroom mee, maar bij de punten/kapen hadden we flinke stroom tegen. Het extreemst was dat bij Langness point, vlak bij Castletown: door een sterke neer voeren we met ruim 7 knopen op het headland af, om het vervolgens met krap 2 knopen met moeite te ronden. Gelukkig vielen de overfalls erg mee door het ontbreken van wind.

Calf sound, met omineus ochtendlicht…

Calf of Man is een eiland ten zuiden van Man, met een smalle doorgang, Calf Sound. Zoals altijd bij dit soort doorgangen kan het er goed spoken en is een juiste timing essentieel. We waren er een half uur na doodtij en hadden al wat stroom mee. Van overfalls geen sprake.

Thousla Rock in de Calf Sound, met in de verte de bergen van Ierland.

Eenmaal aan de westkant van het eiland gekomen zagen we in de verte de kust van Ierland, 30 mijl verderop. Tijdens onze tocht NO-waarts naar Peel zagen we vele dieren, waaronder ook een wel heel grote vin…

Te groot voor een Dolfijn of een Griend….. een Haai???

Dit is een Jan-van-gent!

De aanloop van Peel wordt gedomineerd door een enorme kasteelruïne op een rots. Net als Douglas ligt de binnenhaven achter een tidal gate zodat je er blijft drijven. We waren er een uur na hoog water. De getijstromen ten westen van Man zijn zwak, eigenlijk vormt dit gebied een soort “wantij” van de Ierse zee: De vloedstromen vanuit het zuiden en vanuit het noorden komen tussen hier en bij Dublin bij elkaar.

De aanloop van Peel uit het zuiden.

Het is een erg leuk stadje, veel gezelliger dan Douglas, met kleine kronkelstraatjes, een strandpromenade en het kasteel natuurlijk. Maar ook hier stikt het van de motorrijders vanwege de TT. Boodschappen doen, wandeling door het dorp, slaap inhalen, lezen, eten, avondwandeling naar het kasteel, waar je hoog op de klif rondom kunt lopen.

Op het kasteel.