Zaterdag 22 oktober 2016:

• Woudsend – Terherne 11 mijl, 1099 mijl totaal
• Vertrek: 1000, aankomst 1230 uur
• Wind: geen
• Weer: zeer mistig, vanaf 1130 opklarend, ’s middags zonnig en een klein buitje, 11 graden

Vanochtend werd het maar langzaam licht en een blik naar buiten leerde waarom: dichte mist! Bovendien was het met 4 graden behoorlijk koud. Gelukkig hebben de douches in Woudsend vloerverwarming! Na de boodschappen vertrokken we met 100-150 meter zicht. AIS en marifoon aan vanwege het drukke binnenvaart verkeer op het Prinses Margrietkanaal. Zo zagen  we de grote jongens tenminste op elektronische wijze aankomen.

Af en toe kwam er heel even een zonnetje door de mist heen en dan verbeterde het zicht eventjes. Maar verder was het vooral turen naar voren en vaak achterom kijken of er iets aankwam.

Na de brug van Uitwellingerga, die na een jaar van ellende en achterstallig onderhoud eindelijk weer normaal draait, klaarde het plotsklaps op, kwam de zon er vanuit het westen goed bij en verdween de mist als sneeuw voor de zon. De wereld zag er direct veel vrolijker uit!

En zo kwamen we even na het middaguur aan bij watersport bedrijf Oksewiel in Terherne, waar de boot gaat overwinteren. We haalden de zeilen eraf en maakten de boot van buiten winterklaar.  We overlegden met Jacob over de te verrichten werkzaamheden: we krijgen een hydraulisch stuurwiel (wat een stuk lichter vaart) en de lekkende bakskist wordt rigoureus gerepareerd. Fijn dat dat allemaal geregeld is. We maken ons op voor de laatste gezellige avond op de Jan-van-gent en kijken terug op een fijn en relaxt zeilseizoen 2016, waarin het vele ankeren en droogvallen onder de waddeneilanden de hoogtepunten waren!

De onttakelde Jan-van-gent bij Oksewiel in Terherne.

Vrijdag 21 oktober 2016:

• Workum – Woudsend, 8 mijl, 1087 mijl totaal
• Vertrek: 1030, aankomst 1345 uur
• Wind: NW2
• Weer: aanvankelijk half bewolkt, later dichttrekkend op nadering storing, ’s middags regen, 10 graden.

In Workum zijn twee nieuwe kleine passanten haventjes gegraven, dichtbij het centrum. Daar lig je buitengewoon rustig. Na een uitstekende nachtrust en een koude nacht werden we wakker bij best prima weer. We gingen rustig door de vele bruggen van het dorp en na de spoorbrug van het boemeltje naar Leeuwarden voeren we langzaam op de kluiver met weinig wind door het prachtige Friese landschap, terwijl de buien oostelijk van ons voorbij schoven.

De zoveelste storing, behorende bij het laag boven Duitsland, dat al vanaf dinsdag ons weer bepaalt, kwam echter langzaam en onverbiddelijk naderbij, zodat ten westen van ons zonnige luchten te zien waren met dat typische ijle herfstblauw erin, terwijl de oostelijke lucht zwarter en zwarter en vol regenslierten werd. Niettemin hielden we het  -op wat spatjes na- droog tot in Woudsend. Opvallend was dat de wind onveranderd zwak bleef. Met een snelheid van net boven de twee knopen deden we zowaar bijna 3,5 uur over de tocht van slechts 8 mijl.

Om 1500 uur trok de lucht echter definitief dicht en begon het langdurig te regenen door de slepende storing. Tijd voor de kachel, warme chocolademelk, een goed boek (ik kreeg de autobiografie van Bruce Springsteen cadeau van Gonnie voor m’n verjaardag) en een middagslaapje! Vanavond -ter afsluiting van het zeilseizoen- gaan we uit eten in het Ponkje, een klein restaurant in een schuilkerk, waar we minstens eens per jaar proberen te gaan eten, vaak in de herfstvakantie.

Woensdag 19 oktober 2016:

• Met de trein naar Leeuwarden
• Bezoek Fries museum en de scheve Oldehove toren
• Weer: half bewolkt, 12 graden, wind NO3-4

In tegenstelling tot de weerberichten trokken de regenwolken vanochtend vroeg weg en klaarde het goed op. Na het ontbijt en de krant liepen we naar het station bij de haven, die er vrolijk bij lag in de herfstzon.

We wilden naar Leeuwarden, naar het Fries museum, waar een tentoonstelling over de schilder Lourens Alma-Tadema was, geboren in het nabij gelegen Gongrijp. Deze 19e-eeuwse schilder werd beroemd door zijn op de Romeinse oudheid gebaseerde taferelen, waarvoor hij inspiratie opdeed bij de toenmalige opgravingen bij o.m. Pompeï.

In Friesland is hij wereldberoemd, te merken aan de rijen voor de kassa. Door tijdgenoten en critici werd hij verguisd, vooral omdat hij te commercieel en te kitscherig zou zijn. Inderdaad wist hij zijn roem goed uit te buiten, vooral in zijn latere periode in Engeland. Opmerkelijk is, dat zijn schilderijen een grote inspiratiebron vormden voor de vroege heldenfilms, die in de oudheid speelden. Erg boeiend was de zaal, waarin boven zijn schilderen met Romeinse onderwerpen filmscènes geprojecteerd werden, die rechtstreeks van die kunstwerken gekopieerd waren.

Na de lunch liepen we naar de scheve toren Oldehove. In 1529 werd begonnen met de bouw, maar toen hij slechts 10 meter hoog was, verzakte hij al. Men trachtte vanaf dat punt loodrecht verder te bouwen (waardoor de toren niet alleen scheef maar ook krom werd), maar het verzakken ging gestaag door, zodat men 4 jaar later de bouw definitief stillegde en men daarna vooral probeerde de zaak overeind te houden door de grote bogen dicht te metselen, stalen banden aan te brengen etc.

Met de lift gingen we naar de 1e verdieping en vandaar verder per krappe wenteltrap naar de klokkenstoel en verder naar de top van de toren, die eigenlijk tweemaal zo hoog had moeten worden. Niettemin: uitzicht genoeg:

Om 1600 uur waren we weer in Harlingen, waar het zo helder was, dat Terschelling inclusief Brandaris goed zichtbaar was.

In de kuip scheen de zon en was het ondanks de temperatuur van 12 graden goed toeven met een boek! Morgen weer varen.

Dinsdag 9 augustus 2016:

• Balk – Stavoren 16 mijl, 857 mijl totaal.
• Vertrek: 1145, aankomst 1500
• Wind: NW 5
• Weer: Half bewolkt, 16 graden

Eindelijk weer eens een lekkere zeildag! Direct uit de haven van Balk hesen we de zeilen, om ze 20 minuten later weer neer te laten, want zo lang deden we erover om het Slotermeer over te steken. We voeren door Woudsend (zie de molen hierboven), waar het weer rustig was na het Skûtsjesilen van gisteren.

Op de Fluessen was het uitstekend zeilen, zo’n 50-60 graden aan de wind. Vanwege de vlagerige noordwester kracht 5 hadden we een rif in het grootzeil. Niettemin scheurden we met ruim 6 knopen richting Galamadammen. Tot aan Warns was het bezeild, het laatste stukje deden we op de motor. Mooi weer, maar wel behoorlijk fris!

Inmiddels is de lucht grijs geworden en trekken buien over noord Nederland: de volgende storing is alweer in aantocht. Grijze luchten pakken zich samen boven het IJsselmeer.

Als het weerbericht klopt, wordt het weer morgenmiddag weer wat beter. We zullen zien wat we dan doen. We willen niet té snel thuis zijn!

Zondag 7 augustus 2016:

• Goaiingarijpster Poelen – Balk 14 mijl, 841 mijl totaal
• Vertrek 1045, aankomst 1345
• Wind: ZW 5-6
• Weer: overtrekkend front met miezer en veel wind, ’s middags zon. 21 graden.

Bij het opstaan zag het weer er nog prima uit. De wind was al wel flink aangetrokken en kwam recht van voren. We lagen behoorlijk te deinen. Het wegvaren was een beetje tricky: we lagen pal tegen de boot voor ons aan, daar was geen ruimte. Achter ons was het slechts 80-90 cm diep en 2 meter verderop lagen de keien van de beschoeiing.  Weinig marge dus en veel wind! Met een snelle actie van Gonnie ging het allemaal goed!

Al snel trok de lucht helemaal dicht en begon het dicht te miezeren. Zo’n miezer waar je doornat van wordt. Pakken aan dus en met 20-25 knopen wind in motorden we er tegenin. Morgen is het in Woudsend Skûtsje sielen en daar is het dus stervens druk. Wij staken het Slotermeer over naar Balk en liggen daar prima in de jachthaven. Morgen fietsen we naar de Fluesssen om de wedstrijd te zien. Omdat het dan ook hard waait belooft dat een spektakel te worden!

We maakten nog even een wandeling naar het mooie dorpje, terwijl er langzaam lichtere lucht aankwam: de zwakke storing was bijna gepasseerd.

Aan het eind van de middag was het helemaal opgeklaard en zaten we heerlijk in de zon! Morgen dus een fietsdagje naar de Fluessen boven Woudsend.

Zaterdag 6 augustus 2016:

• Kromme Ee – Goaiingarijpster Poelen 11 mijl, 827 mijl totaal
• Vertrek: 1045, aankomst 1445
• Wind: W3 toenemend NW4-5
• Weer: zwaar bewolkt, later licht bewolkt, 20 graden

Na een rustige nacht vertrokken we richting Grou, waar we bakboord uit gingen op het Prinses Margrietkanaal. We moesten even wachten voor de spoorbrug op het onrustige en drukke vaarwater:

Even na de spoorbrug gingen we opnieuw bakboord uit over de Kromme Knillis richting Akkrum. Daar deden we boodschappen, waarbij we ons met enige moeite door de jaarmarkt / braderie drukte moesten wurmen.

Vandaar ging het richting Terherne en via Heerenzijl kwamen we midden in de drukte van de Sneekweek terecht, waarbij overal op het Sneekermeer en aangrenzende poelen zeilwedstrijden gehouden werden.

Er stond flink wat wind, dus het ging er af en toe ruig aan toe, vooral wanneer vele boten tegelijkertijd door een smal vaarwater moesten kruisen. Het “bakboord!” was niet van de lucht. (Wie zijn zeil over bakboord heeft staan, heeft voorrang op degene die het zeil over stuurboord voert).

In alle drukte vonden we nog een mooi aanleg plekje, dat waarschijnlijk nog vrij was omdat het zeer ondiep was. Voor ons geen punt. In de avond nam de wind af en stegen diverse hete lucht ballonnen op.

We maken ons op voor een mooie avond en nacht, morgen om 1000 uur barsten de wedstrijden weer los!

Opkruisen op de Kromme Ee

• Hempens – Kromme Ee, 9 mijl, 816 mijl totaal
• Vertrek 1130, aankomst 1530
• Wind: W 3, later NW 3-4
• Weer: zwaar bewolkt, 1 buitje, verder droog, 20 graden

Na een luie ochtend vertrokken we op de kluiver met een rustig windje en zachtjes gleden we door het Friese landschap, langs stamboekvee en minuscule dorpjes, die -hoe klein ook- altijd een kerkje hebben.

We voeren door het pittoreske dorpje Warten, waar we een half uurtje op de brug moesten wachten terwijl de brugwachtster met de buurvrouw de laatste dorpsroddels doornam.

Vervolgens staken we het Prinses Margriet kanaal over en kregen vlak voor Eernewoude nog een buitje over ons heen. Aldaar legden we aan om boodschappen te doen. Vervolgens door de Hooidamsloot naar de Ee. Dat is bekend gebied voor mij, want daar ligt (nog steeds!) zeilschool de Veenhoop, waar ik als 13-14 jarige op zeilkamp ging. Eindeloos moesten we opkruisen op de Kromme Ee (zie bovenste foto) en als je iets te laat overstag ging, liep je direct vast in de modder. Tot grote lol van de instructeur. Leerzaam was het wel! Er is in de afgelopen 45 jaar weinig veranderd in dit gebied. Het aanleg plekje waar we liggen is schitterend en zou ook heel rustig zijn als de nabij wonende boer niet juist vanavond aan het hooien sloeg. Het avondlicht is er niet minder om.

De haven van Harlingen wacht tot het Sas open gaat.

• Harlingen – Hempens (aanlegplekje), 19 mijl, 807 mijl totaal
• Vertrek: 1330, aankomst 1845
• Wind: ZW6, later afnemend 2-3
• Weer: half bewolkt, enkele buien, 20 graden

Door de sterke wind was er een flinke verhoging van de waterstand vanochtend. Om 1130 was het HW en al om 0930 ging de keersluis, het Sas, dicht. Een vroeg vertrek was daarmee onmogelijk. En pas om 1330 ging hij weer open zodra het water voldoende gedaald was. De haven liep leeg en vele boten gingen nog richting Terschelling/Vlieland of boksten tegen 23 knopen wind op naar Kornwerd.

Wij gingen rond 1400 door de sluis het van Harinxma kanaal in. Op de kluiver was het prima zeilen door het Friese landschap.

Het dorpje Deinum heeft een kerktoren die meer aan Russische streken doet denken met zijn uienvorm:

Hoewel er ’s ochtends in de haven enkele kleine buitjes overtrokken, hielden we het tijdens onze tocht droog. Ten zuiden van ons trokken de nodige donkere luchten voorbij, zoals hieronder, waar we wachtten voor de eerste spoorbrug van Leeuwarden.

Hoewel we tamelijk vlot door de bruggen konden, duurde het al met al toch behoorlijk lang voor we onderlangs Leeuwarden door waren (zoals altijd). Inmiddels zijn er twee aquaducten gereed en is een derde in aanbouw, dus in de toekomst zal het alleen maar sneller gaan. Met sterk afnemende wind zochten we een aanlegplekje voor een rustige nacht. Aan stuurboord een villawijk van Leeuwarden, aan bakboord grazende paarden in de natuur.