We maken ons op voor een lang pinksterweekend, waarin we hopen veel te zeilen. Vorig weekend was het vooral werken aan de boot. Vandaag was ook nog een normale werkdag voor ons beiden, dus pas toen ik om 1700 uur thuis kwam sprongen we in de auto en daarmee de file in. 1845 waren we op de boot en na het eten werd het een kort tochtje naar het Marrekrite plekje in de Rakken. Lekker rustig en prachtige avond luchten, waarin het snel afkoelt.
Vrijdag en zaterdag krijgen we prachtig oost weer. We beraden ons nog op de route maar een stuk op het wad trekt. Zondag en maandag wordt het onbestendig en is de verwachting onzeker. Zondag gaat het flink waaien en is er een grote buienkans, hoewel het meeste in het zuiden lijkt te gaan vallen. We gaan het zien. Voor nu: heerlijk in de natuur!
Zaterdag was het mooi maar fris weer met een flinke wind. De boot is toe aan een grote schoonmaak. En het houtwerk rond de buiskap heeft een nieuw laagje lak nodig. De buiskap lag nog in de bakskist dus dat ging makkelijk. Schuren en laagje Woodskin. Ondanks de lage temperaturen en dankzij zon en wind was het snel stof droog. Wel was het goed uitkijken wat je vastpakt. Om die reden doen we de deurtjes dan ook op een later moment.
Ondertussen pakte Gonnie het dek en de opbouw aan, die nog vol stof lagen. Vooral het antislip profiel in het dek verzamelt vuil als de beste en is alleen met stevig boenen schoon te krijgen. En het RVS moest van vliegroest ontdaan worden. Dat is een karweitje waarvoor geduld vereist is. Maar: ze heeft eer van haar werk, het is schoon schip!
‘S Middags zetten we grootzeil en stagfok erop. De grote kluiver, daar woei het te hard voor. Bovendien: die krijg je het makkelijkst in het lange rolprofiel als de boegspriet naar de wal wijst en je het zeil liggend vanaf de steiger hijst.
De nieuwe grootzeil huik is van hetzelfde materiaal als de voorzeil hoezen, waar we erg tevreden over zijn. De huik, gemaakt door de Vries Maritiem in Lemmer, zit als gegoten.
Zondag was het zwaar bewolkt met af en toe een spatje regen en een stevige, koude wind 5-6 Bft. Ik voer de boot alleen over naar Woudsend, Gonnie bracht de auto er naar toe en had ruim tijd voor boodschappen. Het stuk over de Morra was net niet bezeild, maar op de Fluessen hees ik het zeil en met 1 rif en stagfok ging het als een speer. Wel ging het prompt een stuk harder waaien en ik had tussen de twee eilanden constant 22-26 knopen wind. Daarna nam het gestaag af, zodat ik onder de luwte van Heeg rustig kon strijken en op de motor de Rakken in kon varen. Gonnie stond klaar op de (gloednieuwe!) steiger om de landvasten aan te pakken.
De middag ging op aan het hijsen van de kluiver, het zetten van de buiskap en talloze kleinere klusjes. Zoals het weer monteren en aansluiten van de marifoon. Vorig jaar bleek dat de handset wel werkte maar geen audio uitzond. We hebben handset en hoofdmarifoon laten onderzoeken: geen probleem gevonden. En jawel: na aansluiten werkte alles gewoon goed. Waarschijnlijk een gecorrodeerd contactje.
Maandag begon koud met zon en stapelwolken, waar soms een beetje regen uit viel. Gonnie voorzag de buiskap van vochtwerend impregnaat en nam het schoonmaken verder ter hand, mijn klus waren de kuip zittingen. Nu het hout verwijderd is, willen we er antislip verf op, zoals op onze vorige boot. Weinig onderhoud, snel droog na regen en ook mooi.
De nieuw gemaakte luiken en zitting zijn spiegelglad gepolijst. En ja helaas, daar moest de schuurmachine op, want de antislip verf wil een opgeruwd oppervlak. De ‘oude’ oppervlakken hadden de nodige krassen en beschadigingen, dus die moest ik eerst repareren. Vooral op de plekken waar geen verf zou komen. Dat betekent krassen wegschuren met P180 en daarna steeds fijner: P320 – P400-P800-P1500. Vanaf P400 gaat dat snel hoor, met nat schuren. En vervolgens polijsten, eerst medium en dan fijn. Ik heb een goede poetsmachine gekocht, die z’n werk heel goed doet. Sowieso, veel horizontale oppervlakken zijn na 10 jaar dof geworden en kunnen een goede polijst beurt gebruiken. Dat is een klus voor later dit seizoen.
Daarna netjes afplakken en het te verven oppervlak opruwen zonder het afplakband te beschadigen.
Zoals je ziet doen we eerst de bakboord- en achterzijde van de kuip. Je moet nog wel ergens kunnen lopen namelijk en je mag drie dagen niet op de nieuwe antislip verf lopen! Volgende week doen we de stuurboord zijde. We zijn erg blij met het resultaat, de kuip oogt fris en ruim en we zitten iets beschutter.
We gingen pizza eten in proeflokaal de Klerk t.o. de supermarkt. Aanrader! Vooral de mogelijkheid om een halve pizza met een halve maaltijd salade te bestellen. Uitstekende kwaliteit voor €14 p.p. Daar komen we vaker!
Morgen terug naar Utrecht waar het werk wacht, maar donderdagmiddag gaan we opnieuw voor vijf dagen (we hebben echt wat in te halen) en dan ook echt varen! Het weer belooft prima te worden, nu al zin in!
Om 0830 vertrokken met een mudvol geladen auto naar Stavoren. Even over tienen waren we er. De boot stond nog in de loods en zo te zien moest er nog veel gebeuren. Achteraf viel dat mee: De ankerlier moest nog aangesloten worden en een bakskist moest nog van scharnieren voorzien worden. En de boot was enorm vuil, van buiten en van binnen.
Eerst maar eens koffie drinken bij de Kruitmolen dan. Goeie kwarktaart! Vervolgens deden we alle bootspullen in twee havenkarretjes en zetten die en de zeilen tijdelijk in de grote loods, waar de mast ook al klaar lag. Ik reed naar Woudsend waar de bootkussens op de zolder van de thuishaven lagen. Na het nodige gesjouw was het echt proppen om alles in de auto te krijgen.
Terug in Stavoren werd de Jan-van-gent spoedig naar buiten gereden en te water gelaten. Alles werd nauwkeurig door de mannen gecheckt. Want: nieuwe schroefas plus lagers, nieuwe afsluiters en slangen, ja dan moet je goed kijken of alles waterdicht is.
Het zetten van de mast duurde best lang. In de mast zitten onderin twee gaten die precies in twee dikke pinnen op de mast voet moeten vallen. Dat gaat alleen met rechtstandige mast en dat was door de harde wind niet makkelijk. Vervolgens alle stagen bevestigen en stellen. En toen was het klaar. Voor de mannen van de haven althans. Het moet gezegd worden dat ze nauwkeurig en netjes werkten en de boot ook nog eens schoonmaakten.
En toen begon het werk voor ons. Want binnen was het nog een stof zooi. Dus eerst schoonmaken en daarna alles inrichten. Om 1800 was het klaar. We zouden eerst ergens een hapje gaan eten, maar we waren te moe. Dus reed ik snel naar de supermarkt voor een lekker biertje en een makkelijke maaltijd. Wat heerlijk om weer op onze gezellige boot te zijn! We hebben morgen nog een hoop klussen, maar de kop is eraf!
Als je bovenstaande foto’s vergelijkt, dan zie je dat er het nodige werk verzet is. De polyester man heeft prima werk geleverd. Het is strak en mooi afgewerkt.
Ook het vernieuwde voordek ziet er strak uit. De kuipzitting is ingelamineerd met hard schuim maar het voordek is massief vanwege de grote krachten.
De vernieuwde delen zijn wel een vlag op een modderschuit. Dus ik heb een goede poetsmachine gekocht met toebehoren om het verweerde dek en kuip en potdeksel weer mooi te krijgen. Ik heb al kunnen oefenen met het luik van het achteronder: ik heb de vaste houten zitting verwijderd, de gaten dichtgemaakt en mooi glad geplamuurd. Vervolgens antislip verf erop en de randen gematteerd en gepolijst. Zie foto (Er moet nog een sluiting op, die heb ik vandaag ingemeten).
Zoals gezegd gaan we de rest van de kuip zittingen ook zo maken: dus geen houten zitting meer maar antislipverf. Ook mooi (zie de North Beaches) en een stuk minder onderhoud.
Deze week wordt alle hardware weer gemonteerd en de luiken van nieuwe scharnieren voorzien. De schroef as krijgt nieuwe lagers en dan wordt de boot gepoetst en in de antifouling gezet. Als het meezit kan de boot volgende week maandag te water en hebben we het lange Hemelvaart weekend om hem zeilklaar te maken en hopelijk ook nog een stuk te zeilen! Cross our fingers!
Uitzicht over Friesland vanaf het 10 meter hoge Rode Klif
Na een uitstekende nachtrust gingen we naar de havenloods om het laatste werk aan de mast te doen. Een deel van de bakboord kuipzitting was al open geslepen. Wat een puinhoop! Het donkere hout is ingewaterd. Tevens is te zien dat het bepaald geen watervast multiplex is, maar eerder een goedkoop soort underlayment. Het is de bedoeling dat je er straks niets meer van ziet…
Verder haalden we een aantal spullen van de boot: de kuip vlonders, die we in kleinere stukken gaan opdelen, de nodige verf spullen en -zowaar- vonden we nog nieuwe vlaggenlijntjes en stag wieltjes ter bescherming van de kluiver. We hadden ze bijna opnieuw gekocht, ware het niet dat de winkel dicht was. Dat zullen meer boot bezitters hebben: in kleine hoekjes vind je spullen waarvan je het bestaan totaal vergeten was. De mast is wat ons betreft nu klaar. En daarmee ook het werk dat we hier in Stavoren aan de boot kunnen doen op dit moment.
Na de lunch had ik zin in een pittige fietstocht. Over de dijk ging het oostwaarts richting het Rode Klif. Dat is een 10 meter hoog overblijfsel van de eindmorene van de Saalien ijstijd. De morene loopt van Texel via Wieringen en Stavoren via de Gaasterlandse kliffen over Urk, Schokland, Vollenhove en zo verder naar het oosten. Hij bestaat uit roodachtig leem, vandaar de naam. Deze kleileem ruggen worden gaasten genoemd, vandaar dat dit gebied Gaasterland heet.
De haven van Laaxum.
Een paar kilometer oostwaarts ligt Laaxum, met het piepkleine haventje. Dat lijkt eeuwen oud, maar schijn bedriegt. Er wordt al eeuwen vanuit Laaxum gevist, maar de houten schouwen werden met HW op het strand getrokken. Werd het weer heel slecht, dan zocht men beschutting in de natuurlijke lagune bij Mirns, die beschutting biedt tegen winden van Z via W tot en met O. Wel een uur terug lopen naar het dorp…
In de 19e eeuw begonnen de vissers bij de overheid te lobbyen voor een echte haven en pas in 1912 was het zover. En dat is het het haventje op de foto. Twintig jaar later werd het IJsselmeer afgesloten van de zee, werd het zoet, verzandde de haven en verdween het tij. En daarmee de meeste vissers. Heden ten dage is er nog één actieve visser die met de stalen schouw HL6 het ambacht in ere houdt. Het is er zo’n 90 cm diep, dus wij zouden er moeten kunnen komen met onze Noordkaper.
De natuurlijke lagune bij Mirns waar de vroegere vissers van Laaxum beschutting zochten tegen de stormen.
Van Laaxum fietste ik over de dijk oostwaarts richting Mirns. Prachtig uitzicht maar ook forse tegenwind. Vandaar via Bakhuizen en Hemelum en Warns terug naar Stavoren.
Het kerkje bij Hemelum.
Van uitrusten was echter geen sprake, want er moesten nog boodschappen gedaan en de huurfietsen moesten teruggebracht. We gingen eten bij de Kruitmolen, waar de pizza verrassend goed smaakte.
Ondanks de nodige stress over de boot, was het toch heerlijk toeven in dit fijne appartement aan de Voorstraat in Stavoren! Toch een beetje vakantie gevoel.
Aangezien we niet kunnen zeilen deze meivakantie, en wel nog het nodige van doen hebben met de boot, hebben we voor een paar dagen een leuk appartementje gehuurd in een historisch pand aan de Voorstraat in Stavoren. Het is prachtig weer en dus is het heerlijk fietsen langs de IJsselmeerdijk.
De baai van Molkwerum, bij O-ZW wind een mooie anker plek.
Molkwerum is een klein plaatsje ten NO van Stavoren. Voorheen was het met Stavoren en Harlingen de belangrijkste haven voor de Oostzee vaart en daarna een belangrijke vissershaven. Nu rest er slechts een dichtgegooid schutsluisje en een palen rij waar vroeger de kade lag. En de camping met louter stacaravans en friet tent. Maar de plek is logisch: aan een baai die goede beschutting geeft tegen de heersende windrichting.
Terug in Stavoren en na koffie met gebak bij hotel de Vrouwe van Stavoren (lekker buiten in het zonnetje!) reden we naar de werk loods om aan de mast te werken. Die was voor het eerst in het bestaan van de boot naar beneden gehaald. We willen hem schoonmaken en met name de mast top inspecteren.
Los van het vuil zag het er nog goed uit. Het nieuwe voorstag was al gemonteerd. We zetten er een nieuwe windvaan op en vervangen enkele vallen en lijnen, die ik zo met de mast plat goed kon opmeten.
Oh ja, en nog een behoorlijk rigoureuze beslissing: We nemen afscheid van de houten vlonders op de kuipzitting. Ze zijn mooi (inmiddels niet meer zo), maar behoeven elk jaar onderhoud en er verzamelt zich veel vuil onder. Nu de bakboord kuipzitting grotendeels vernieuwd wordt en glad afgewerkt, gaan we er antislip verf op zetten, net als bij onze goede oude North Beach. Dat beviel prima en we zitten toch altijd op onze comfort seats. Behalve makkelijk schoonmaken wordt de kuip er ook iets dieper en beschutter van.
De vlonders op de kuipvloer ga ik opnieuw maken, maar dan in kleinere delen, die makkelijker uitneembaar zijn. Ik zorg dat ze beter afwateren en ik hou ze kaal, wat veel onderhoud scheelt.
We besloten de dag met lekker dineren in de Visserman, waar het eten en de sfeer 20 x beter was dan in de Posthoorn, waar we maandag aten. Lekker dagje hoor!
Onze bakboord bakskist is niet standaard. Die is er op ons verzoek in gemaakt door het deksel eruit te zagen. Helaas is dat op een slechte manier gedaan zonder de zaag kanten goed met polyester laminaat af te werken. Het resultaat zie je op de foto: een totaal gedelamineerd deksel. Dat moet dus opnieuw gemaakt worden.
Ook de kuip zelf is totaal ingewaterd, waardoor het hout tussen de polyester lagen weggerot is. Een groot deel van de bakboord kuipzitting moet worden open geslepen en opnieuw opgebouwd. En je hebt geen keus: het moet gewoon gebeuren, met bijbehorende hoge kosten en vertraging.
Het tweede lijk in de kast is het voorstag. Dat was boven in de mast op een haar na gebroken. Veroorzaakt door een minder goede constructie en stroef lopende wartel van het rolzeil systeem. Bij in en uitrollen van de grote kluiver kwam er steeds een grote torsie kracht op het stag, en ja, daar kan het slecht tegen, zoals op de foto’s te zien is. Een nieuw voorstag dus. En een betere bevestiging van de vallen.
En ten derde heeft de schroefas meer speling dan goed is. Een nieuw schroefas lager en daarmee ook binnen lager wordt gemonteerd. Het vakantiegeld is daarmee ruim uitgegeven…. Maar dan hebben we wel weer een schip dat jaren meekan.
Vrijwel alle oudere Noordkapers hebben last van inwatering. Bij ons vooral bij de scepter potten, de bakskisten en het verhoogde voordekje, waar ankerlier, boegspriet beslag en kotterstag op bevestigd zijn. Het hout in het laminaat was aldaar tot tuinaarde vergaan. En lekkage alom. Daar moest echt wat aan gebeuren en begin november brachten we de boot naar Skipsmaritiem in Stavoren voor de uitgebreide en dure klus.
Op de foto zie je het open geslepen voordek met het vermolmde hout verwijderd. Dat wordt vol glas herbouwd, waarbij tevens de ankerbak netjes in gelamineerd wordt en het schot achter de ankerbak watervast gemaakt wordt, zodat het vocht niet meer naar binnen slaat.
De bevestigingspunten van de scepter potter zijn ook open geslepen. Daar wordt een stalen strip in gelamineerd waarop de scepter potten bevestigd worden. Inwatering en lekkage behoren dan ook daar tot het verleden.
Helaas hebben ze hier in Friesland ook te maken met personeelstekorten, achterstanden door corona en wellicht ook slechte planning, dus in plaats van begin april is de boot pas eind mei klaar. Blijkbaar lopen er in Friesland maar een paar vaklui rond die een dergelijke polyester klus aankunnen. Bovendien: als je aan zo’n klus begint komen er lijken uit de kast, zie een volgende post. Ter compensatie poetsen en antifoulen ze de boot gratis voor ons, maar toch missen we een flink deel van het zeil seizoen. Het is niet anders.
Langweer – Woudsend via Sloten 12 mijl, 900 mijl totaal
Vertrek 1130, aankomst 1445 uur.
Wind: ZZW 2
Weer: bewolkt, af en toe streepje zon, 10 graden
Na eindelijk weer eens een droge nacht en een uitstekende nachtrust, vertrokken we op de motor, want wind was er hoegenaamd niet. We hadden geen zin om de Jeltesloot af te jakkeren en in no time in onze thuishaven te zijn, dus we tuften rustig via het Koevoorder meer (de “Kûfurd”) en het Brandermar naar Sloten en via het Slotermeer naar Woudsend.
Op de haven was het een drukte van belang en de ene na de andere boot werd uit het water getakeld. Voor ons zit het zeil seizoen er helaas ook op. Morgen maken we een begin met winterklaar maken en gaan de zeilen en buiskap eraf. Volgende week maken we het af en gaat de Jan-van-gent naar Stavoren voor groot onderhoud tijdens de winter.
Daarover volgende week meer. Voor nu kijken we terug op een heerlijke herfstvakantie op het water. Weer of geen weer, het is altijd fijn op de boot!
De brug van Uitwellingerga met een flinke bui ten noorden van ons
Vrijdag 22 oktober 2021:
Grou – Langweer, 11 mijl, 888 mijl totaal
Vertrek 1430, aankomst 1720 uur
Weer: half bewolkt, 10 graden
Wind: NW 5-6 afnemend 4-5
Vanochtend was het nog pokkenweer met veel buien, soms perioden met regen en veel wind. Kortom, binnen zitten en lekker lezen.
Na de lunch knapte het weer op, maar pas na 1400 uur ruimde de wind naar het NW en werd het droger met opklaringen. De barometer steeg inmiddels fors.
Om 1430 vertrokken we met nog heel stevige wind, vooral in de vlagen. Maar de route was geheel bezeild en met fok en later de kluiver was het prima zeilen. Het was uitgestorven op het water en het Sneekermeer was compleet leeg.
Het pontje In de Langweerder vaart.
Pal voor de wind stoven we de Langweerder vaart in. Het pontje wachtte even op ons want afremmen is er op deze koers niet bij.
Zo vol als hij in de zomer is, ze leeg was de passantenhaven van Langweer vandaag. Wel lekker rustig. Precies rond borreltijd legden we aan. Een heerlijk zeildagje was het. Wel koud en winderig, maar het kacheltje aan boord maakt alles goed.
