Rattray Head, alleen wat duinen en een vuurtoren. Niet de kloeke klif die je verwacht.

Donderdag 26 juni 2014:

• Whitehills – Peterhead, 37 mijl, 1507 mijl totaal
• Vertrek: 0930, aankomst 1630 uur
• Wind: NNO 3-4
• Weer: bewolkt, droog, 11,5 graden

Het was koud vandaag, de twaalf graden hebben we niet gehaald. Thermisch ondergoed, zeilpakken en fleece petjes tegen de  kou dus, net als begin april toen we vertrokken. De wind zat in de goede hoek en het grootste deel van de tocht was bezeilbaar, zij het voor een groot deel met de motor bij, omdat de wind niet sterk genoeg was. Er stond een flinke deining van een meter of twee hoog, want met die NO wind komen de golven ergens van Noorwegen hier naar toe rollen. Het is verder niet zo lastig, want het zijn lange golven. Gelukkig zijn we beiden niet gevoelig voor zeeziekte!

Het eerste deel van de tocht was het meest interessant, vanwege de hoge kliffen met daarop en daar omheen duizenden en duizenden vogels.

Daarna werd de kust laag en voeren we langs diverse commerciële vissershavens. We waren op weg naar Rattray head, één van de grote “hoekpunten” van de UK. We verwachtten dan ook een kloeke hoge in zee stekende klif, maar niets is minder waar: wat duinen met een vuurtoren in zee ervoor, dat is het.

Het vissersscheepje bij Rattray Head verdwijnt achter de hoge golven.

Helaas ging vanaf hier de stroom tegenstaan, anderhalf uur eerder dan we berekend hadden uit de Reeds, ons zeilhandboek dat we elke dag bij de tochtplanning gebruiken. Toen we op de “stroomdiamantjes” op de kaart keken, werd het verschil enigszins verklaard, maar niet 100%. Vreemd, waarschijnlijk een effect van de kaap.

In dit gebied komt een groot aantal leidingen aan land, die olie en gas vervoeren van de boorplatforms op zee. De havens hier zijn dan ook vooral ingesteld op de offshore industrie. Peterhead is dan ook zo’n beetje 100% tegengesteld aan Whitehill: enorme golfbrekers, pijp- en leidingleggers, bevoorradingsschepen, allemaal groot materiaal. Niet echt wat je noemt een romantisch plekje met dat gedreun van dieselmotoren op de achtergrond.

Maar als doorgangshaven is Peterhead verder prima. Er is een beschutte marina met goede voorzieningen, al moet je voor boodschappen een heel eind lopen of fietsen.

Zonsondergang over de Moray Firth.

Woensdag 25 juni 2014:

• Rustdagje Whitehills
• Weer: wolkenvelden en wat zon, droog, 13 graden

De afgelopen dagen was er iets mis met m’n site (na een mislukte update van een WordPress onderdeel), waardoor nieuwe posts niet op Facebook en ook niet bij de abonnee’s terecht kwamen. Als het goed is, dan is dat nu weer in orde, met dank aan de mensen van Vevida, m’n provider, voor de goede hulp.

Gisteren was het een schitterende avond met spectaculaire zonsondergang over de Moray Firth. Vandaag waren er wat meer wolkenvelden en was het nog steeds fris, maar verder was het een lekker relaxt dagje en was het in de beschutting van de buiskap prima buiten zitten (lezen). We moeten vooral niet teveel haast maken, want het is nog 15 zeildagen (dagtochten tussen de 15 en 60 mijl) naar Lowestoft, en vandaar 1 dag naar IJmuiden. En we hebben nog zeven weken. We kunnen dus her en der kortere tochten maken, ergens langer blijven en wat meer van het land zien. Of een weekje vakantie houden in de East Coast Rivers, waar het ons altijd prima bevalt.

De kust bij Whitehills

De ochtend bestond uit wat klusjes en vanmiddag hebben we een fietstocht gemaakt langs de kust naar het stadje Banff, een mijl of 3 verderop, met eveneens een piepklein haventje. Morgen trekken we weer verder.

Een van de vele stadjes, elk met z’n eigen haven.

Dinsdag 24 juni 2014:

• Lossiemouth – Whitehills, 23 mijl, totaal1466 mijl
• Vertrek: 0930, aankomst 1400 uur
• Wind: NO3, later ONO
• Weer: opentrekkende lucht, ’s middags heel zonnig, 12 graden

Aan deze kust liggen de plaatsjes dicht bij elkaar. Elk plaatsje heeft z’n eigen haven, in grootte overeenkomend met de grootte van het plaatsje. De havens zijn allemaal tegen de noordelijke winterstormen beschermd door een metershoge betonnen muur, met een smalle doorgang, die van de wind is afgekeerd. Op de foto hierboven is dat goed te zien.

In onbruik geraakt spoorwegviaduct. Ook hier weer zo’n enthousiast gebouwde spoorlijn, die door de lage bevolkingsdichtheid totaal onrendabel bleek, vooral toen iedereen een auto kreeg…

Vanuit deze havens werd tot begin jaren ’90 kleinschalig gevist, en dat was direct de grootste inkomstenbron van deze dorpen. Toen deze kleinschalige visserij niet langer rendabel bleek, was dat een grote klap voor dit gebied. Een aantal havens legde zich toe op faciliteiten voor de pleziervaart, en daarom heb je in dit gebied op korte afstanden van elkaar prima havens voor jachten. Geen grote marina’s, maar kleine haventjes.

Bijzondere rotsformaties langs dit deel van de kust. Dit is een natuurlijke boog.

We hebben verder weinig van Lossiemouth gezien, want om 0930 uur waren we al buiten de pieren. Het tij wacht op niemand! Ondanks het rustige weer stond er een steil zeetje. Dat komt omdat in dit gebied de tijstroom zich splitst: de helft gaat landinwaarts richting Inverness, de andere helft gaat via Rattray Head zuidelijk de Noordzee op.

De havenmeester van Whitehills is zonder meer de klantvriendelijkste die we tot nu toe tegenkwamen. Hij stond klaar op de pier en maakte zelfs foto’s van onze aankomst! Direct na het vastleggen kregen we het geheugenkaartje om ze op de computer te zetten:

De aankomst bij Whitehills.

We varen de haven binnen.

Dit dorpje is duidelijk beter onderhouden dan Lossiemouth. Het gras is gemaaid, de faciliteiten zijn prima en het beton op de pier wordt gerepareerd. Daardoor doet de walstroom het even niet, wat ons gelijk korting opleverde (ja, Hollanders…)

Onze boot in het buitenbasin van het piepkleine vissershaventje. In de verte waait de Hollandse vlag, speciaal voor ons gehesen!

Het weer is schitterend, zij het koud (uit de zon) met die zeewind, en we blijven hier een dagje. Het ziet ernaar uit dat de wind de komende week in de goede hoek blijft, dus we hoeven niet te haasten.

Een iets andere lucht dan gisteren!

De noordelijke hooglanden heel ver weg. Het witte “gebouw” is de brug van een schip, waarvan de romp achter de horizon ligt.

Omineuze luchten.

Maandag 23 juni 2014:

• Inverness – Lossiemouth 38 mijl, totaal 1433 mijl
• Vertrek: 1045, 1130 uit zeesluis, aankomst 1830 uur.
• Wind: vrijwel geen
• Weer: Half bewolkt, af en toe een klein buitje, vanaf het eind van de middag veel regen, 16 graden.

Gisteren in Lossiemouth hadden we geen internet, dus vandaag dan het verslag van de tocht van gisteren. We hadden ’s ochtends nog voldoende tijd om in de supermarkt vlakbij Seaport Marina boodschappen te doen. Daarna hadden we nog twee sluizen te gaan om weer op zee te komen. Doordat er een spoorbrug over dit stuk kanaal lag, duurde het lange tijd (en twee treinen later) voordat we geschut waren.

De spoorbrug over het kanaal en verderop de zeesluis van Clachnaharry.

We voeren door de Kessock narrows (waar het flink stroomde) onder de gelijknamige brug door, die hét landmark van Inverness vormt. Inverness Firth volgde daarna, in feite een voortzetting van het loch in een zeearm.  Het is voor een Firth erg ondiep en voor ons erg wennen om weer in water van 5 meter te varen. We waren inmiddels zo gewend dat het 30 meter uit de kust 100 meter diep is! De ondiepte wordt ongetwijfeld veroorzaakt doordat de rivieren (waaronder de river Ness) miljoenen jaren hun sediment hierin hebben uitgestort.

Kessock bridge over de Inverness Firth

Aan het einde van de Inverness Firth perst al het water zich door een smalle uitgang van ca 100 meter breed naar buiten de zee op. Op de landengte ligt heel strategisch een enorm fort, Fort George, met schietgaten en uitsparingen voor de kanonnen.  Toepasselijk heet dit punt dan ook Chanonry Point. Er worden nog steeds schietoefeningen gehouden, hoewel het niet meer nodig is om de Noormannen buiten te houden.

Fort George

Op gezette tijden kwamen er lokale buien overzetten, zie hieronder. Omdat het in de zon best warm was, was het de hele dag zeilpak aan, zeilpak uit. Veel regen kregen we overigens niet, dat kwam later pas!

Op zee zie je de buien goed aankomen.

De kust is hier behoorlijk laag, met zandstranden, kwelders, droogvallende banken met zeehonden, en net als bij onze Noordzee loopt de zeebodem geleidelijk af en vaar je op de 10 meter lijn al een flink stuk van het strand.

Het noordelijkste punt van onze hele tocht: 57’45” Noorderbreedte

Deze dag bracht ons ook op het meest noordelijke punt van onze hele tocht, zie de foto hierboven. De haven van Lossiemouth was al in zicht, maar vanaf hier ging het stevig en onophoudelijk regenen, zodat we toch weer doornat aankwamen.

Er liggen weliswaar pontons in de oude vissershaven, maar verder biedt het hele haventerrein een verlopen en troosteloze aanblik. Voor het douchehuisje moesten we 300 meter lopen, en als het dan ook nog regent, dan moet je je wel ergens overheen zetten! Maar…. binnen is het warm en gezellig en na deze behoorlijk lange tocht lagen we er vroeg in!

Zondag 22 juni 2014:

• Fort Augustus – Sea port marina Inverness: 26 mijl, totaal 1395 mijl
• Vertrek: 0945 uur, aankomst 1645 uur
• wind: ZW 2-4
• Weer: bewolkt, af en toe regen

Vandaag hebben we o.a. mogen genieten van stereotiep Schots weer. Regen dus. De dag begon met een zonnetje, maar de lucht trok al snel dicht. In Nederland kunnen we vrij goed zien aan de lucht  wat voor soort weer we krijgen en ook wat voor soort regen: een buitje, een forse bui (met of zonder wind), aanhoudende lichte regen enzovoort.  Hier gelden andere regels. Het kan hier voortdurend “half” regenen: niet droog en ook geen doorzettende regen. Gelukkig was het het grootste deel van de dag vrijwel droog tijdens onze tocht over het langgerekte Loch Ness. We hadden de lichte wind pal achter en vertrokken zeilend op de genaker (ons lichtweer zeil). Toen de wind na een uur toenam tot zo’n 15 knopen gingen we over op de kluiver en toen de wind daarna helemaal inkakte, was de motor aan de beurt.

Hier wordt nog actief aan bosbouw gedaan. Oude percelen worden gekapt en vervangen door jonge aanplant.

Halverwege Loch Ness ligt Urquhart Castle. Reeds in 580 was daar een versterkte nederzetting, maar het kasteel zelf werd in de 13e eeuw gebouwd. De 30 meter brede en 5 meter diepe greppel, die het kasteel scheidt van het “vaste land” is destijds met de hand in de rots uitgehakt… Het kasteel (zoals de meeste middeleeuwse kastelen) kent een lange geschiedenis van bloedige opstanden en twisten. Eind 17e eeuw verloor het zijn strategische functie en verviel het tot de ruïne die het nu is.

Urquhart Castle

Pas aan het eind van de tocht begon het echt te regenen, en nadat we de sluizentrap van Muirtown naar beneden doorlopen hadden, legden we doornat aan bij Seaport Marina (nee niet in IJmuiden maar bij Inverness!). Twee sluizen en een spoorbrug scheiden ons nog van de zee.

Een weir of stuwdam.

Op gezette tijden liggen er stuwdammen in het kanaal, weirs genaamd. Deze voeren overtollig water van het kanaal af naar de rivier beneden en houden als zodanig het kanaalpeil constant. Je ziet ze van een afstand bijna niet aankomen, het is dan een bijna onzichtbare streep in het water. Pas van dichtbij, als je er al bijna voorbij bent, zie je dat het water zich enkele meters naar beneden stort. Gelukkig staan ze duidelijk op de kaart en met waarschuwingsborden aangegeven.

En zo zijn we plotseling via The Great Glenn in Oost Schotland. We laten het hooggebergte achter ons en gaan de zee weer op. Graag hadden we nog iets gezien van het centrum van Inverness, maar de wind is goed morgen om verder te gaan, dus dat doen we dan. Hier komen we vast nog wel een keer!

Oh ja, het monster heeft zich niet laten zien 🙂

De pepper box, naar zeggen de kleinste vuurtoren van Schotland.

Zaterdag 21 juni 2014:

• Rustdag Fort Augustus
• Weer: meest bewolkt, af en toe lichte motregen, maar vooral droog, 17 graden

Lekker om na 7 vaardagen een dagje stil te liggen, uit te slapen en op ons gemak te ontbijten. ’s Ochtends hebben we het stadje verder verkend en was het er nog rustig. ’s middags kwamen de busladingen (vooral Aziatische) toeristen weer binnen denderen (met veel fototoestellen) en hebben we een flinke wandeling gemaakt buiten het dorp. We hebben meer dan uitstekend gegeten in het Lovat hotel! Morgen gaan we verder, Loch Ness over. Hieronder nog enkele foto’s van vandaag:

Loch Ness

Vrijdag 20 juni 2014:

• Laggan Locks – Fort Augustus, 10 mijl, 1369 mijl toaal
• Vertrek: 0930, aankomst 1430 uur
• Wind: W 2-3
• Weer: grotendeels bewolkt, droog, 16 graden

Vandaag weer een superkort tochtje, maar door de vele sluizen en met name de sluizentrap bij Fort Augustus (waar we ook een uur moesten wachten) waren we toch weer heel de dag bezig. We voeren door de summit pond, het hoogste sluispand, door een zeer bosachtige omgeving.

Loch Oich ligt in een veenachtig gebied en is relatief ondiep, vandaar dat het uitbundig betond is. Je ziet overal rietvelden, eilanden met boompjes, kortom, een lieflijke omgeving:

Daarna gingen we weer met diverse sluizen naar beneden. De hele Great Glenn wordt ook druk bevaren door kanoërs. Die hebben dan hun hele hebben en houden in een paar rugzakken en kamperen waar het uitkomt. Lekker primitief, dat doet me denken aan onze fietsvakanties van vroeger. Hele schoolklassen kom je tegen:

De kano’s worden samengebonden om door de sluis te gaan.

Typisch Schots sluishuisje, met eveneens zeer Britse wandelaars: het jaagpad of “tow path” is prima te belopen.

Fort Augustus is het (toeristische) centrum van the Great Glenn. Hier gaat het kanaal met een sluistrap van 5 sluizen zo’n 15 meter omlaag en de busladingen toeristen lopen het hele traject mee, onze boot vanuit elke denkbare hoek fotograferend.

De sluizentrap van Fort Augustus. De toeristen zijn op deze foto even weg…

Het hele dorp is gebouwd rondom de sluizen. De “monster van Loch Ness mythe wordt hier met enige relativering uitgebuit. Zo kun je hier een green monster ijsje krijgen, bestaande uit vier bolletjes groen ijs… Bij de onderste sluis staat een “kunstwerk”, dat het monster voorstelt, in staaldraad…… (morgen zal ik een goede foto ervan nemen). We zullen er niet minder goed om slapen vannacht.  We liggen prima aan de steiger vlak bij Loch Ness, na zeven vaardagen zijn we weer aan een rustdagje toe!

Het uitzicht op ons aanplegplekje voor de nacht.

Donderdag 19 juni 2014:

• Corpach – Laggan locks 16 mijl, 1359 mijl totaal
• Vertrek 0830, aankomst 1630 uur
• Wind: NW 3-4, veranderlijk in de lochs
• Weer: Halfbewolkt, steeds meer zon, 16 graden

Volgens de Schotten die we tegenkomen, boffen we onwaarschijnlijk met het weer. Het is al twee weken mooi, en het einde is nog niet in zicht. De sluiswachters zijn in opperbest humeur! En daarvan hebben we er veel gezien, want we moesten van Corpach door vele sluizen omhoog. Vandaar dat we een hele dag deden over 16 mijl.

De sluizentrap van Banavie bestaat uit zeven sluizen achter elkaar. Elke sluis heeft een verval van ca. 3 meter, dus met de drie sluizen van Corpach zijn we hier al zo’n 30 meter boven zeeniveau. De zee zie je in de verte (linksboven) nog liggen. Eén persoon vaart de boot, de andere persoon loopt met beide landvasten van sluis naar sluis.

Beide landvasten voeren we op de lieren (het voorlandvast voeren we naar achteren), want het water stroomt met kracht de sluis in en er komen grote krachten op de touwen. Zeker als je voor in de sluis ligt, zoals wij. We hebben veel bekijks en worden keer op keer op de foto gezet door drommen toeristen.

Het water in de vele sluizen blijft vanzelf op peil: dreigt het te hoog te worden, dan loopt de sluis gewoon over.

Zoals gezegd, de sluiswachters waren in opperbest humeur. Op een bepaald moment zei er eentje tegen mij: “It takes a little bit longer today, because we have a new crew member, she’s in training!” Het bleek dat Gonnie de sluis aan het bedienen was, terwijl de andere sluiswachter aan het telefoneren was:

En plotseling vaar je dan op zoet water, zonder getij, in het binnenland van Schotland, de hoge bergen nog steeds op de achtergrond.

Na nog een sluis voeren we het eerste loch binnen: Loch Lochy, hetgeen qua natuurschoon en uitzichten geheel aan de verwachtingen voldeed:

Morgen gaan we een klein stukje verder, naar Fort Augustus, ongeveer halverwege het kanaal. Daar blijven we een dagje, want we zijn al weer een heel aantal dagen onderweg. En zelfs hier, in het midden van nergens, klinkt doedelzakmuziek 🙂

Avondlicht in Shuna Cove.

Woensdag 18 juni 2014:

• Shuna Cove – Corpach, 19 mijl, 1343 mijl totaal
• Vertrek: 0720 (HW-300), aankomst 1100 (HW+030)
• Wind: Z2-3
• Weer: eerst mist, daarna zonnig, 16 graden

Na een schitterende avond begon de dag vanochtend met dikke mist. Potdicht zat het! Om 0720 uur vertrokken we met radar, AIS en plotter aan en volledig on instruments voeren we Loch Linnhe op, richting Corran narrows. Andere scheepvaart was er niet. Wel lobsterpots, waar we goed voor moesten uitkijken, anders loop je het risico dat het touw daarvan in je schroef komt.

Optrekkende mist….

Corran narrows is een smalle doorvaart van ca 100 meter breed tussen twee grote lochs, en het stroomt er dus fors. Met 9 knopen over de grond schoten we erdoor, terwijl de veerpont op ons wachtte.

Het vuurtorentje bij Corran narrows.

Inmiddels was de mist langzaam aan het optrekken en begon de zon er hier en daar doorheen te branden. Bij Fort William werd het echt zonnig en uiteindelijk werd het net zo mooi als gisteren.

Fort William: de mist trekt op en de zon breekt door!

De zeesluis bij Corpach is ietsje anders (kleiner vooral!) dan die van IJmuiden of zelfs die van Stellendam. Het is de eerste sluis van het Caledonian Canal, en we hoefden niet te wachten: binnen 10 minuten was hij klaar voor ons.

De aanloop van Corpach Sealock.

De Transit fee bedraagt 180 pond, en voor dat geld mag je 8 dagen in het kanaal vertoeven, zijn alle faciliteiten gratis (je krijgt een sleutel mee voor de douches en toiletten) en bedient het personeel de sluizen en bruggen voor je. Zo duur is het dus niet als je bedenkt dat een gemiddelde overnachting in een jachthaven hier 20 pond kost.

In het basin van Corpach sealock met de Ben Nevis op de achtergrond.

Het basin achter de sluis biedt een schitterend uitzicht op de hoge bergen in de verte. De hele middag komen toeristen (soms zelfs een hele bus tegelijk) op dit plekje om allemaal dezelfde foto te maken. Door de afgelegen plekken, waar we de afgelopen dagen waren, was alles zo’n beetje op, dus de eerste gang was naar de supermarkt (vlakbij) om eens flink in te slaan.

De komende dagen moeten we veel sluizen door, dat is hard werken. We gaan het kanaal door in kleine, rustige etappes, zodat we ook gelegenheid hebben om volop van de omgeving te genieten!

Dinsdag 17 juni 2014:

• Loch Aline – Shuna Cove 16,5 mijl, 1324 mijl totaal
• Vertrek: 14.15 (LW-0130, aankomst 18.00 uur (LW+0200)
• Wind: veranderlijk, meestal NW 3-4
• Weer: zonnig, 16 graden.

Vandaag moesten we het hoekje om: van de Sound Of Mull naar Lynn of Morvern. We vertrokken met het laatst van de eb de Mull uit om met het begin van de vloedstroom de Lynn op te varen. We hadden geen haast dus we voeren op alleen de kluiver, want de wind was achterlijk.

Onderweg hadden we schitterende uitzichten over de hooglanden in de verte, zelfs de besneeuwde toppen waren door de hoge druk vandaag uit de wolken.

The great Glenn

De Great Glenn is het grote dal (letterlijk) dat Schotland van ZW naar NO in tweeën deelt, en waar het Caledonian Canal en onder meer Loch Ness in ligt. Dit is de komende periode ons vaargebied. Loch Ness is 37 kilometer lang, maar slechts 1,6 kilometer breed. Het is rond de 200 meter diep. Het volume is zo groot, dat al het binnenwater van heel de UK er in past. De Great Glenn is ook geologisch interessant. Feitelijk is het één grote breuklijn van aardschollen die tegengesteld aan elkaar bewegen. Het noordelijke deel (links op de foto) hoort oorspronkelijk bij het Amerikaanse continent en is geologisch heel anders opgebouwd dan het zuidelijke deel, dat bij het Europese continent hoort.

Woeste leegte…

Het gebrek aan menselijke invloed op het landschap is bijna beklemmend (gelukkig is het prachtig weer!). Toch werd dit gebied eeuwenlang door verschillende Clans bloedig en meedogenloos bevochten, ten koste van de gewone bevolking (zoals natuurlijk in elke oorlog…). Dat verklaart ook de vele kastelen, die een laatste toevluchtsoord waren in barre tijden.

Castle Stalker ligt op een eilandje en is alleen rond LW te bereiken. Een ongenaakbaar blok steen.

Shuna Cove is een natuurlijke haven achter het eilandje Shuna in the middle of nowhere, beschut tegen alle winden behalve een harde noordelijke wind. Er liggen wat moorings, een aftandse ponton en een prima douchehuisje. De omgeving is verlaten en stil, het uitzicht is magnifiek! Een perfecte plek voor een tussenstop op weg naar het Caledonian Canal.

Het haventje in Shuna Cove.